KMศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง

ทักษะของพี่เลี้ยง:อบต.ฝายแก้ว ภูเพียง น่าน

2012-01-10T16:36:00.006+07:00

เจ้าของความรู้ : อัญชลี ป่งแก้ว
                          นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการ

                เมื่อทีมงานศูนย์ฯลำปาง ได้รับการประสาน
จากนายกอบต.ฝายแก้ว ให้ไปฝึกอบรมเตรียมทีมพี่เลี้ยงให้ ในวันพฤหัสบดีที่ 22 ธันวาคม 2554 ตามโครงการฝึกอบรมทีมสหวิชาชีพครู ข.
(พีเลี้ยง) เรื่องทักษะการเป็นวิทยากรกระบวนการ กลุ่มเป้าหมาย 30 คน เป็นเจ้าหน้าที่ของ อบต.ฝายแก้วทั้งหมด รวมทั้งตัวนายก อบต.เองด้วย และรวมถึงพัฒนากร ครู กศน.เกษตร สาธารณะสุขฯลฯ

            กระบวนการที่ใช้..ภายใน 1 วัน จึงเป็นการระดมสื่อ เกม และสร้างเงื่อนไข หรือประเด็น ให้กลุ่มเป้าหมายได้คิด..วิเคราะห์ และ
ฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกิดทักษะการฟัง พูด ตั้งคำถาม จับประเด็น จดบันทึก เขียนเป็นแผนที่ความคิด..ทักษะการจัดเวทีประชาคมและการสรุปบทเรียน...ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของการเป็นทีมพี่เลี้ยงของ อบต.ฝายแก้วทั้งสิ้น

ขั้นตอน กระบวนการ เทคนิค เครื่องมือ...

1.ทักทาย แนะนำตัว บอกความรู้สึก บอกวัตถุประสงค์ของวิชา บอกกระบวนการ บอกข้อตกลง..แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันอย่างเป็นกันเอง..เป็นแก้วน้ำหลากสีที่มีน้ำอยู่แล้วค่อนแก้ว คือมีศักยภาพ มีทุน มีประสบการณ์ มีความรู้ ฯลฯ..เอามาเติมเต็มให้กันและกัน)

2.เล่นเกม.นี่แหละตน..เพื่อให้เข้าใจกันและกันมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการทำงานร่วมกันในชุมชนที่ต้องทำงานกับคนที่หลากหลาย จึง... ต้องมีความเข้าใจธรรมชาติของคน และเรื่องของคน..

3.แลกเปลี่ยนประสบการณ์..
การเป็นวิทยากรกระบวนการ
ประเด็น:
* ความรู้ความเข้าใจเรื่องวิทยากรกระบวนการ (แจกบัตรคำ)
* ให้ยกตัวอย่างประสบการณ์ของแต่ละคนสั้นๆ
* ปัญหาอุปสรรคหรือข้อจำกัดในการทำหน้าที่/บทบาทวิทยากรกระบวนการ
* ทักษะที่จำเป็น(ต้องมีความสามารถเรื่องอะไรบ้าง?)
วิทยากรสรุปแนะนำเพิ่มเติมด้วยสื่อ..

4.ฝึกปฏิบัติทักษะการฟัง การตั้งคำถาม การจับประเด็น และการจดบันทึก
                 ชวนคุยสถานการณ์การพูดคุยกันระหว่างคนในครอบครัว เพื่อน การประชุม และในเวทีชาวบ้าน..ให้ความสำคัญของทักษะพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับวิทยากรกระบวนการ

                 ฝึกปฏิบัติ: 1.จับคู่เล่าเรื่องประทับใจในวัยเยาว์
                                    สลับกันเล่า สลับกันฟัง และให้คะแนนกันและกัน
                                 2.แบ่งกลุ่มย่อย 4 คน/กลุ่ม แบ่งบทบาทตามความถนัด
                                    (1.คนเล่า 2.คนตั้งคำถาม 3.คนจับประเด็น
                                   ให้เขียนในรูปแผนที่ความคิดใน เอ4) 4.คนจดบันทึก(กระดาษ เอ4)
                                 3. รวมกลุ่มสะท้อนความรู้สึกและข้อคิดที่ได้จากการเรียนรู้ครั้งนี้ (ขึ้นฟลิปชาร์ท)
                         วิทยากรสรุปแนะนำเพิ่มเติมด้วยสื่อ ppt.

5.ทักษะการจัดเวทีประชาคม/เวทีแลกเปลี่ยน
                -ชวนคุย/แลกเปลี่ยนเรื่องเวทีประชาคม..ตามความเข้าใจหรือประสบการณ์ ในพื้นที่หมู่บ้านชุมชน
          ฝึกปฏิบัติ : การเป็นผู้เอื้ออำนวยการ(facilitator) ให้เกิดการเรียนรู้ แลกเปลี่ยน เพื่อให้ได้ตามเป้าหมาย/ประเด็นที่ต้องการ
1. แบ่ง 2 กลุ่ม ฝึกปฏิบัติการจัดเวทีประชาคม(การเป็นวิทยากรกระบวนการ)
*กลุ่มที่ 1 จัดเวทีประชาคมเรื่อง “แนวทางการพัฒนาสตรีแม่บ้านของ อบต.ฝายแก้ว”
*กลุ่มที่ 2 จัดเวทีประชาคมเรื่อง ”การส่งเสริมกิจกรรมเยาวชนในพื้นที่ อบต.วอแก้ว”
2. พบพี่เลี้ยงกลุ่ม+เตรียมจัดเวทีประชาคม
3. จับฉลาก..จัดเวทีประชาคม กลุ่มละ 30 นาที ให้สมาชิกกลุ่มที่เหลือทั้งหมด เป็นผู้ร่วมแลกเปลี่ยน
          ประเด็น :   * สถานการณ์ของกลุ่มเป้าหมายในตำบล(แม่บ้าน/เยาวชน)
                           *วิเคราะห์ข้อดี/ข้อเด่นของกลุ่มเป้าหมาย
                           *วิเคราะห์ปัญหาอุปสรรค/ข้อจำกัดของกลุ่มเป้าหมายหรือในการทำงาน
                           *วิธีการ/แนวทางการพัฒนากลุ่ม(สตรีแม่บ้าน/เยาวชน)
                           *งาน/กิจกรรม/โครงการ ที่จะสนับสนุนแนวทาง/วิธีการข้างต้น
4. ตั้งข้อสังเกตร่วมกัน
5. สรุปให้ข้อแนะนำเพิ่มเติมเรื่องการจัดเวทีประชาคม ด้วยสื่อ ppt.

6.เทคนิคการสรุปบทเรียน จากเกมทำเครื่องบินตะเกียบ..
1.เกริ่นนำให้เห็นความสำคัญของการทบทวนสรุปบทเรียนหลังการทำงาน
2.แบ่ง 2 กลุ่ม(เดิม) เล่นเกมสร้างเครื่องบินจากไม้ตะเกียบ
เงื่อนไข -ห้ามพูดคุย
              -วางได้ทีละคน
              -ห้ามขยับของคนอื่น
3.ปฏิบัติการสร้างเครื่องบิน ครั้งที่ 1 หมดเวลาให้คัดลอกเป็นรูปภาพลงบน เอ4 ทั้งสองกลุ่ม
4.ให้เวลาแต่ละกลุ่มพูดคุยวางแผน กัน 5 นาที
5. ปฏิบัติการสร้างเครื่องบิน ครั้งที่ 2 หมดเวลาให้คัดลอกเป็นรูปภาพลงบน เอ4 ทั้งสองกลุ่ม
6.แลกเปลี่ยนตามประเด็น ชุดคำถามการสรุปบทเรียน
1.เราวางแผนกันไว้อย่างไร อะไรคือเป้าหมาย/วัตถุประสงค์ของการทำงาน
2. เมื่อเราดำเนินการไประยะหนึ่งแล้ว สิ่งใดเกิดขึ้น สิ่งใดเป็นไปตามที่วางแผน(ผล)/ทำไมเป็นเช่นนั้น(เงื่อนไข)
3. สิ่งใดไม่เป็นไปตามที่วางแผนนั้น/ทำไมเป็นเช่นนั้น
4. เรามีปัญหาอะไรบ้าง
5. เราน่าจะสามารถทำสิ่งใดให้ดีขึ้นกว่าเดิมได้บ้าง
6. ในการดำเนินงานครั้งต่อไป สิ่งใด ที่เราปฏิบัติแตกต่างไปจากครั้งที่ผ่านมาบ้าง
7.วิทยากรสรุปให้ข้อแนะนำเพิ่มเติมด้วยสื่อ ppt.

สรุป..กระบวนการทำงานกับชุมชน ต้องอาศัยทักษะ/เครื่องมือช่วยในการทำงาน ซึ่งสามารถพัฒนาเรียนรู้กันได้ ผ่านการลงมือทำและใจที่รักที่จะทำงานเพื่อชุมชนท้องถิ่นของตนเอง

                                                                                              ผู้บันทึกความรู้ : ดวงธิดา อำนาจผูก
                                                                                                 นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ
                                                                                                                 10 ม.ค. 2555

ดูแลสุขภาพ..แบบพอเพียง

2012-01-10T11:18:00.002+07:00

เจ้าของความรู้ : ดวงธิดา อำนาจผูก
                           นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ

             18 ปีด้วยอริยาบถเดิมๆ ซ้ำๆกับการนั่งทำงานบนโต๊ะ ในบทบาทของเจ้าหน้าที่การเงิน ทำให้ผู้เล่าป่วยด้วยโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม และในปี 2549 เกิดอุบัติเหตุจากการยกของหนัก ผู้เล่าได้ยินเสียงกระดูกต้นคอลั่นดัง..และอย่างเจ็บปวด ต้องเข้ารับการรักษาจากโรงพยาบาลด้วยการกินยาและกายภาพบำบัดเป็นเวลา 2 ปี ก่อนเข้ารับการผ่าตัดกระดูกคอ
ในปี 2551 และยังคงต้องรับยาจากโรงพยาบาลมากินอย่างต่อเนื่อง..

             จากปัญหาสุขภาพของตัวเองและการป่วยไข้ของคนในครอบครัวบ่อยๆ จึงสนใจศึกษาค้นคว้าการดูแลรักษาสุขภาพจากเอกสารตำราและอินเตอร์เนต พบว่าเราสามารถกินอาหารเป็นยา..แทนที่จะกินยาเป็นอาหาร เหมือนที่กำลังเป็นอยู่..อีกทั้งพืชผักสมุนไพรพื้นบ้านต่างมีสรรพคุณเป็นยาทั้งสิ้น

             คลินิกแพทย์แผนไทย.. จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง...เลือกที่จะใช้อาหารในการบำบัดโรค โดยคุณหมอบอกว่าผู้เล่าเป็นคนธาตุไฟ ควรกินอาหารที่มีฤทธิ์เย็น เช่น ผักบุ้ง ตำลึง มะระ เป็นต้น ประกอบกับการค้นอ่านเพิ่มเติม..ใบโหระพากินสดๆทุกวัน เป็นยาครอบจักรวาล..ขิงข่าตะไคร้ในบ้าน..ต่างมีสารต้านอนุมูลอิสระ มีฤทธิ์ต้านมะเร็ง ฯลฯ จึงได้เริ่มลงมือประกอบอาหารจากพืชผักสมุนไพร ที่สามารถบำบัดโรค/บำรุงสุขภาพ ทั้งจากสวนครัวในบ้านและตลาดใกล้บ้าน

             ทำง่ายๆ.. น้ำตะไคร้สมุนไพร..แก้ปวดหลังปวดเอว..ขับลม..
              กลายเป็นน้ำยาสมุนไพรประจำบ้านและแบ่งปันประสบการณ์มาเผยแพร่ ทำน้ำสมุนไพรในการจัดเลี้ยง..ให้ผู้เข้าอบรมของสำนักงานฯ
            1.น้ำเปล่า 1 หม้อ+ตะไคร้ที่ทุบแล้ว 2- 3 หัว ตั้งไฟต้มพอน้ำเดือดซักพักก็หยุดไฟ เพื่อรักษาคุณค่าสารอาหารในตะไคร้
            2.ถ้าอยากให้มีรสหวาน ใช้น้ำตาลกรวด(ไม่หวานแหลมเหมือนน้ำตาลทราย)
            3.ใส่ดอกอัญชัญ สด 1 กำมือ(ถ้าเป็นดอกแห้งเอาแค่หยิบมือ)..ได้น้ำตะไคร้สีน้ำเงิน
            4.ถ้าอยากได้น้ำตะไคร้สีม่วง..ให้บีบมะนาวลงไปผสม

ผลการเรียนรู้ :
                “ทุกวันนี้ ไม่ได้ดื่มแต่น้ำสมุนไพรอย่างเดียว แต่ทานอาหารที่เป็นสมุนไพรอื่นๆ ด้วย..2 ปีที่ผ่านมา คนในครอบครัวมีสุขภาพดีไม่ป่วยไข้บ่อยๆเหมือนแต่ก่อน..และตัวเองก็ไม่ต้องกินยารักษาหมอนรองกระดูกจากโรงพยาบาลแล้ว..”

                 “เราสามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้ตัวเองได้ จากพืชผักสมุนไพรพื้นบ้านใกล้ตัว..ไม่ต้องไปสรรหาหรือเสียค่าใช้จ่ายซื้ออาหารเสริมราคาแพงลิบมาทาน..เป็นการดูแลรักษาสุขภาพ..แบบพอเพียง..”

                                                                                              อัญชลี ป่งแก้ว ..ผู้บันทึกเรียบเรียง

                                                                                                            10 มกราคม 2555

ความสำเร็จ..การขับเคลื่อนหมู่บ้านตามโครงการเศรษฐกิจพอเพียง “อยู่ดี กินดี” ที่บ้านร่องเคาะ

2011-11-07T11:19:00.003+07:00

เจ้าของความรู้ : นายเทพ วงศ์สุภา

ตำแหน่ง : นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ

เบอร์โทรศัพท์: ๐๘๙-๔๖๐๕๘๗๕

สถานที่เกิดเหตุการณ์ : บ้านร่องเคาะหมู่ที่ ๙ ตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง

ผู้เขียนได้มีโอกาส รับผิดชอบโครงการขับเคลื่อนหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง “อยู่ดี กินดี”
ประจำปี ๒๕๕๓ ซึ่งได้รับงบประมาณจากกรมการพัฒนาชุมชน ดำเนินการที่บ้านร่องเคราะห์ หมู่ที่ ๙ ตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง
            ผู้เขียนมีแนวคิดในการทำงาน คือ การพัฒนาหมู่บ้าน ไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของคนทั้งหมู่บ้าน เป็นกิจกรรมที่จะต้องทำร่วมกัน ที่คนทางเหนือ เรียกว่า เป็นเรื่องของ “หน้าหมู่” มีการจัดประกายให้คนในชุมชนให้เกิดความตระหนัก นำไปสู่การมีส่วนร่วมในชุมชนในการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาหมู่บ้าน
             การเข้าไปดำเนินการของบุคคลภายนอกจะต้องเข้าไปเรียนรู้ การดำเนินงานของชุมชนที่อยู่ก่อนแล้ว นั้นคือ ต้องเข้าไปศึกษาว่าทุนทางสังคมของชุมชน มีอยู่อย่างไร เพราะชุมชนทุกชุมชนมีภูมิปัญญาต่างๆ มากมาย ในชุมชนมีทุนต่างๆอยู่แล้ว เช่น ทุนบุคคล ทุนด้านวัฒนธรรม ทุนการจัดการ ทุนเครือข่าย ซึ่งทุนทางสังคมเหล่านี้ จะส่งผลต่อกระบวนการทางสังคมในชุมชน ถ้าการพัฒนาเริ่มจากตรงจุดนี้ก็เชื่อแน่จะโอกาสที่จะทำให้งานสำเร็จก็มีมาก กิจกรรมเป็นเพียงเครื่องมือเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ กิจกรรมต่างๆที่กำหนดขึ้นมีเป้าหมายเพื่อสนองตอบความต้องการหรือไม่ก็เพื่อแก้ปัญหาของชุมชน แต่สิ่งที่ได้จะต้องมองหรือให้ความสำคัญมากกว่านั้น คือ การพัฒนาคน ทำอย่างไรให้คนได้เรียนรู้โดยผ่านกิจกรรมต่างๆ ที่กำหนด
             กระบวนการทำงาน เริ่มจากการศึกษาทำความเข้าใจแนวทางที่กรมการพัฒนาชุมชนกำหนด หลังจากนั้นได้เข้าประชุมชี้แจงทำความเข้าใจแกนนำชุมชน และคนในชุมชน เนื่องจากบ้านร่องเคาะ เป็นหมู่บ้านที่รับการคัดเลือกเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงตัวอย่างระดับจังหวัดในปี ๒๕๕๓

การดำเนินงานตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจึงเป็นเรื่องของการยกระดับสิ่งที่ทำมาแล้วและสอดคล้องแนวทางของกรมการพัฒนาชุมชน คือการคัดเลือกครัวเรือนเป้าหมาย จำนวน ๓๐ ครัวเรือน หลังจากนั้นจัดทำเวทีครัวเรือนทั้ง ๓๐ ครัวเรือนวิเคราะห์ว่าแต่ละครัวเรือนได้ดำเนินการตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไร โดยให้แต่ละครัวเรือนนำเสนอเพื่อให้ได้ข้อมูลและฟังความรู้สึก ความมุ่งหวังของแต่ละครัวเรือน จากนั้นได้พาไปศึกษาดูงานที่บ้านทาป่าเปา จังหวัดลำพูน ก่อนไปศึกษาดูงานได้ให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวบ้านทาป่าเปา และแบ่งบทบาทความรับผิดชอบให้แต่ละคนรับผิดชอบเก็บข้อมูลรายละเอียดเพื่อมานำเสนอ

หลังจากกลับมา การไปศึกษาดูงานได้นอนพัก ๑ คืน เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายได้เรียนรู้ถึงวิถีชีวิต วัฒนธรรมของชุมชนบ้านทาป่าเปา สอบถามข้อมูลเชิงลึก กลับจากศึกษาดูงานได้มีการสรุปบทเรียนผลการไปศึกษาดูงานว่า ได้เรียนรู้อะไรบ้างจะนำไปปรับใช้กับครัวเรือนอย่างไร หลังจากนั้นได้ให้แต่ละครัวเรือนกำหนดแผนชีวิตของครอบครัว ว่าจะปรับปรุงการดำเนินงานตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพิ่มเติมอย่างไร โดยได้กำหนดว่าผู้นำชุมชนและพัฒนากรจะไปติดตาม และแวะเยี่ยมนครัวเรือนเป้าหมาย และมีจัดเวทีติดตามความก้าวหน้า แลกเปลี่ยนกิจกรรมที่แต่ละครัวเรือนได้ดำเนินการ ในช่วงของการดำเนินงาน

ผู้เขียนได้ประสานกับ อบต.และ ศูนย์ศึกษาและพัฒนาเขตที่ ๔๑ ของกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ให้การสนับสนุนกลุ่มเป้าหมาย โดยในระยะต่อมาศูนย์พัฒนาสังคมที่ ๕๑ ได้สนับสนุนพันธ์ ปลาดุก และกบให้กับกลุ่มเป้าหมาย ครบทุกครัวเรือน การจัดทำเวทีครั้งล่าสุดได้วิเคราะห์ผลการดำเนินกิจกรรมของกลุ่มเป้าหมายได้กำหนดจุดเรียนรู้สำหรับครัวเรือนเป้าหมายที่ได้ดำเนินการจนเป็นตัวอย่างเพื่อเผยแพร่และขยายผล

โดยให้ข้อคิดข้อเสนอแนะสำหรับครัวเรือนเป้าหมายที่จะเป็นจุดตัวอย่างในการเผยแพร่ ว่าจะปรับปรุงอะไร จะต้องมีวิธีการถ่ายทอดอย่างไร หลังจากนั้นได้ร่วมกับ อบต.ในการจัดมหกรรมการถ่ายทอดภูมิปัญญา โดยให้ครัวเรือนเป้าหมายที่เป็นจุดเรียนรู้ได้นำเสนอผลการดำเนินกิจกรรมของตนเองเผยแพร่ให้คนมาร่วมงาน ซึ่งได้เชิญแกนนำ ภูมิปัญญาชาวบ้าน ตลอดจนชาวบ้านที่สนใจมาร่วมงานมหกรรม

                          แนวทางการดำเนินงานระยะต่อไปที่กลุ่มได้วางแผนไว้ คือ การประชุมสัญจรไปตามบ้านของครัวเรือนเป้าหมาย ไปบ้านใครให้ครัวเรือนนำเสนอกิจกรรมของตนเอง จะทำให้เกิดการพัฒนาด้านการถ่ายทอด การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ นอกจากนั้นจะกลุ่มยังมีแนวคิดในการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชน เพื่อเป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้ นำเสนอข้อมูลในภาพรวมของกลุ่ม เป็นสถานที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้

                         ข้อคิดบทเรียนในการทำงานสำหรับบุคคลภายนอกที่เข้าไปทำงานขับเคลื่อนกิจกรรมนี้คือ ต้องยึดหลัก การมีส่วนร่วมทุกกิจกรรมที่ดำเนินการต้องนำเข้าที่ประชุมกลุ่มเป้าหมาย กระตุ้นให้ทำกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง ให้กำลังใจ เป็นตัวอย่างในการประพฤติปฏิบัติตนตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ประสานภาคีเครือข่ายสนับสนุน ที่สำคัญ เน้นการพัฒนาคน เช่น การพัฒนาศักยภาพการถ่ายทอด การสร้างความมั่นใจในการดำรงชีวิตตามวิถีเศรษฐกิจพอเพียง มีการถอดบทเรียนการทำงานเป็นระยะ ทำให้เกิดการเรียนรู้ของกลุ่มเป้าหมาย นำไปสูซึ่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
สถานที่เกิดเหตุการณ์ บ้านร่องเคาะหมู่ที่ ๙ ตำบลร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ
จ              บันทึกขุมความรู้
๑. แนวคิดในการทำงาน หลักการมีส่วนร่วม ทุนทางสังคม
๒. กระบวนการดำเนินงาน
๓. การประสานภาคีการทำงาน
๔. การกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนงานระยะต่อไป
๕. ข้อคิด/บทเรียนการทำงาน

แก่นความรู้

๑.ยึดหลักการมีส่วนร่วม
๒.มีกระบวนการทำงานอย่างต่อเนื่อง
๓.เดินเรื่องประสานเครือข่าย
๔.ขยายผลด้วยแผนงาน
๕.ติดตามทบทวนบทเรียนสม่ำเสมอ

กลยุทธในการทำงาน
๑. การขับเคลื่อนกิจกรรมโดยเวทีแลกเปลี่ยน โดยจัดเวทีนำเสนอผลความก้าวหน้า ปัญหา
อุปสรรค ให้แต่ละได้มีโอกาสนำเสนอ จะทำเกิดการพัฒนาศักยภาพ สร้างความภาคภูมิใจ เกิดการเสนอแนวทางการทำงานขับเคลื่อนกลุ่ม
๒. การประสานภาคี ผู้เขียนเข้าร่วมกิจกรรมของหน่วยงานภาคีที่ทำงานในชุมชน หลังจากนั้น
นำเสนอข้อมูลให้ภาคีได้ทราบถึงงานที่เรากำลังดำเนินการ บูรณาการงานของภาคีใช้กับกลุ่มเป้าหมายของเรา
๓. การสรุปบทเรียนการทำงาน โดยการทบทวนแผน/เป้าหมาย ผลการทำงาน ปัจจัยที่ทำให้งาน
สำเร็จ ปัญหาและการแก้ไขปัญหา แนวทางการดำเนินงานในระยะต่อไป
๔. เน้นให้ความสำคัญการพัฒนาคน โดยเวทีแต่ละครั้งให้ทุกคนในเวทีได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนนำเสนอ

แนวคิด
๑. แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง
๒. การเรียนรู้ของผู้ใหญ่
๓. ปรัชญาการพัฒนาชุมชน ที่เน้นศักดิ์ศรีของคน การให้โอกาสคน
๔. การมีส่วนร่วม
๕. การสรุปบทเรียนการทำงาน
๖. การเป็นวิทยากรกระบวนการ
“ การทำงาน คือ การพัฒนาหมู่บ้าน ไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของคนทั้งหมู่บ้าน ”

เทพ วงศ์สุภา

“ การทำงาน คือ การพัฒนาหมู่บ้าน ไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของคนทั้งหมู่บ้าน ”

เก็บข้อคิด/กระบวนการแผนชุมชน จากแกนนำสามขา

2011-11-01T11:56:00.005+07:00

ข้อคิด..กระบวนการแผนชุมชน
เจ้าของความรู้ : นาย ชาญ อุทธิยะ
                          : แกนนำชุมชนบ้านสามขา อ.แม่ทะ จ.ลำปาง
                          : สถาบันแสนผะญ๋าลำปาง
โทรศัพท์            : 087-1769365

“ก่อนอื่น..ต้องทำให้ชาวบ้าน เข้าใจและศรัทธาเรื่องแผนชุมชนให้ได้ก่อน จึงจะเกิดความตระหนักและสำนึกร่วมกัน ต้องตีให้แตก..ความหมายของแผนชุมชน..เป็นเข็มทิศ..เป็นทิศทางให้กับชุมชน วันนี้จะเอาแผนชุมชนไปใช้ทำอะไร คนนอกอาจจะชัดเจนกว่า ด้วยประสบการณ์..แต่ถ้าคนในชุมชนยังไม่ชัดล่ะ..ต้องตอบคำถามชาวบ้านให้ได้ 1.ทำแล้วได้อะไร? 2.ไม่ทำแล้วจะเกิดอะไร? 3.ผลสัมฤทธิ์ที่เกิด..สุดท้ายแล้ว..ใครได้ประโยชน์?..ดังนั้น ต้องเก็บข้อมูลมาให้ชัดๆ สำคัญที่สุดคือ การวิเคราะห์ข้อมูล..การหยิบข้อมูลมาวิเคราะห์นั้นต้องแตกองค์ประกอบออกมาให้หมด ให้เห็นถึงเหตุถึงปัจจัยสำคัญๆของข้อมูลนั้นๆ อย่าด่วนสรุปในข้อมูลที่เห็น..”

สำคัญที่สุดคือ ต้องรู้ตัวเองก่อน..รู้ว่าบ้านเรามีปัญหาอะไร..จึงจะไปสู่ชุมชนเข้มแข็งพึ่งตนเองได้..

1.ชุมชนไหนถ้าขาดการ “เอามื้อ” เป็นชุมชนเข้มแข็งไม่ได้..(การตาย งานบวช การลงแรง ลงแขก ฯลฯ ล้วนเป็นเรื่องการเอามื้อทั้งนั้น

2. “ปั๋นต่า”..คือเรื่องของความยุติธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ เสมอกันหมด (ระบบของเหมืองฝาย การปันน้ำ..ฯลฯ.)

3.ชุมชนใดสังคมใดไม่มี “ของหน้าหมู่”..อยู่ไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องป่าชุมชน กองทุนในชุมชน เต้นท์ เครื่องครัวฯลฯ

4.“หัววัด”ก็คือเครือข่าย..มาจากการเอามื้อเอาแรงกัน ถ้านิยามว่าหัววัดหรือเครือข่าย เป็นการทำงานในชุมชนได้แล้ว ...ชุมชนนั้นๆเจริญแน่นอน

บันทึกจาก..เวทีเสวนากับภาคีเครือข่าย

โครงการสร้างและพัฒนาเครือข่าย

ผู้เชี่ยวชาญแผนชุมชน 23 กันยายน 2554

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง

เรียนรู้การร้อยลูกปัดหินสี /คริสตัล(6):เยาวชนสืบสานฯ

2011-10-31T16:33:00.004+07:00

เจ้าของความรู้ : นางรัตชิญา ปิงแก้ว โทรศัพท์ : 081-4734584

เรื่องเล่า... เริ่มแรกคุณรัตชิญาเป็นช่างตัดเย็บเสื้อผ้ามาก่อนแต่ด้วยสภาวะเศรษฐกิจซบเซา ทำให้รายได้จากการเย็บเสื้อผ้าลดน้อยลง จึงเปลี่ยนมาทำเสื้อยืดแทน แต่แล้วด้วยปัญหาทางรัฐบาลมีการต่อต้านกัน จึงหันมาทำอาชีพเสริม คือการทำเครื่องประดับที่ทำจากคริสตัล ซึ่งมีรายได้ดีจึงยึดเป็นอาชีพหลัก

แนวคิดในการผลิต

เป็นงานที่ใช้ต้นทุนต่ำ รายได้ดี และสามารถต่อยอดได้เรื่อยๆ อีกทั้งเป็นที่นิยมโดยเฉพาะเพศหญิง ซึ่งชอบการแต่งตัว รักสวย รักงาม .มีใจรัก มีความปราณีต มีความสวยงาม มีความคิดสร้างสรรค์ มีลวดลายหลายแบบ มีความคงทนอยู่นาน ร้อยเส้นเดียวไร้รอยต่อ..
ที่มาของผลิตภัณฑ์ มาจากประเทศออสเตเรีย ผลิตจากทราย แร่สารต่างๆ มีคุณสมบัติคล้ายแก้วและมีความแวววาว สวยงาม

วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต

1.มุก

2.หินสีคริสตัล

3.เส้นเอ็น ขนาด 25 / 30 มม.

4.สต๊อปเปอร์

5.คีมหนีบ

6.กรรไกร

7.ปิดปม

8.กระดุม
9.ลูกปัดแก้วสีต่างๆ

การตลาด - ขายในชุมชน และ ต่างจังหวัด

วิธีการทำ สร้อยข้อมือ

1. ตัดเอ็นยาวประมาณ 60 ซม.
2. ตัดเอ็นร้อยใส่ตะเข็บปิดปม ใช้คีมปีบตะขอให้
เรียบร้อย
3. นำสายเอ็นมาร้อยมุกและลูกปัดตามผังลาย
-ใส่ลูกปัดแก้ว 8 เม็ด
-ใส่มุก 2 เม็ดแล้วสวนลูกปัดแก้ว 1 เม็ด
*ทำแบบนี้ตามความยาวที่ต้องการ
4. รวบรวมปลายเอ็นใส่ปากขอปิดปม ใส่สต๊อปเปอร์บิบให้แน่น ให้ตะขบให้เรียบร้อย

                                 วิธีทำแหวน
1. ตัดเอ็นยาวประมาณ 30 ซม.
2. นำปลายเอ็นใส่คริสตัล แล้วตามด้วยลูกปัดแก้ว 28 เม็ด
3. นำปลายเอ็นมาสวนกลับให้ได้ 2 รอบ
4. มัดผูกปม 2 ครั้งแล้วเก็บปลายเอ็นให้เรียบร้อย

                             คุณภาพของผลิตภัณฑ์ ได้รับรางวัล OTOP ปี 2552 ระดับ 3 ดาว

การตลาด    -รายได้จากการจำหน่าย ประมาณ 30,000 บาทต่อเดือน

วิธีการทางตลาด ใช้ตัวเองเป็นตัวประชาสัมพันธ์ในการนำเสนอผลิตภัณฑ์
ในการหาลูกค้าและทำให้ลูกค้าเชื่อมั่นในคุณภาพของผลิตภัณฑ์
การส่งเสริมการตลาด และการประชาสัมพันธ์ปากต่อปาก

จุดเด่น เอกลักษณ์ จุดขายของผลิตภัณฑ์
1.มีความปราณีต 2.ลวดลายหลากหลาย

                                                                                      ผู้บันทึกข้อมูล... เยาวชนกลุ่มสีฟ้า

เทียนหอม(5):เยาวชนสืบสาน

2011-10-31T15:38:00.006+07:00

เจ้าของความรู้ : นางธนิดา วงศ์ศิริ

ร้านจิรภาเทียนหอม ลำปาง

โทรศัพท์ : 085-7072525

เรื่องเล่า.. สมัยก่อนมนุษย์ยังไม่มีไฟฟ้า การดำรงชีพจึงลำบาก เพราะมนุษย์ต้องการความอบอุ่น การดำรงชีวิตมานับแต่โบราณ มนุษย์ดึกดำบรรพ์เริ่มด้วยการนำก้อนหินมากระทบกันจนเกิดประกายไฟ และนำมาหุงหาอาหารและให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย รวมทั้งทำให้เกิดแสงสว่าง มนุษย์ดำเนินชีวิตมานับหมื่นปีโดยการสืบทอดเป็นอารยะธรรมมาจนถึงปัจจุบัน

แนวความคิดในการผลิตเทียน

คุณธนิดา วงศ์ศิริ เห็นคุณค่าของความงามแห่งเทียน ได้ผสมผสานศิลปะศาสตร์แขนงต่างๆ ในการทำเทียนหอม งานแต่ละชิ้นผ่านกระบวนการถ่ายทอดด้วยความคิดและงานฝีมืออันประณีต งานทุกชิ้นทำด้วยความรัก มีการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ตลอดเวลา ตามความต้องการของตลาด จนทำให้เกิดร้านจิรภาเทียนหอมขึ้น ในปี พ.ศ. 2547 และได้ผ่านการคัดสรรผลิตภัณฑ์ OTOP ได้ระดับ 5 ดาว ในครั้งแรกเลย ซึ่งภาคภูมิใจกับรางวัลนี้มาก

เอกลักษณ์ /จุดเด่น

1) มีกลินหอม สีสรรสวยงาม

                           2) ระยะเวลาใช้งานได้นาน
                           3) ปลอดภัยในการใช้งาน
                           4) หลากหลายรูปแบบ (ปั้นได้หลากหลาย
                           5) ไม่มีควัน
                           6) จุดเพื่อให้มีกลิ่นหอมไล่กลิ่นอับ ไล่แมลง /
                             กลิ่นหอมทำให้ผ่อนคลาย
                           7) เป็นของใช้ประดับตกแต่ง
                           8) เป็นของฝาก /ที่ระลึก /ของชำร่วย

วิถีชีวิต

เนื่องจากปัจจุบัน วิถีชีวิตของมนุษย์ต้องใช้ชีวิตอย่างเร่งรีบแข่งขันทั้งกับผู้อื่น และแข่งกับเวลาจึงทำให้เกิดความเครียด และได้เริ่มหันมาใช้กลิ่นหอมเพื่อบำบัดกันมากขึ้น การจุดเทียนให้มีกลิ่นหอม เพื่อช่วยผ่อนคลายจึงได้รับความนิยมกันมากขึ้น

วัตถุดิบที่ใช้ในการทำเทียน
1. พาราฟิน เป็นวัตถุดิบ ได้มาจากขบวนการกลั่นน้ำมัน พาราฟินส่วนใหญ่นำเข้ามาจากญี่ปุ่น
และจีน โดยแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
1.1 Normal Paraffin พาราฟินชนิดนี้มีสีขาวขุ่น บางครั้งจะมีสีเหลือง มีกลิ่นคล้ายน้ำมันก๊าด พาราฟินชนิดนี้มีควันมาก
1.2 Fully Paraffin พาราฟินชนิดนี้ มีสีขาวใสไม่มีกลิ่น โดยนิยมนำมาทำเทียนแฟนซีประเภทสวยงาม
2. Stearic Acid มีลักษณะเป็นเกล็ดสีขาวขุ่น ใช้ผสมในการทำเทียน ประมาณ 1-2 ช้อนโต๊ะ
สำหรับเทียน ครึ่งกิโลกรัม ช่วยทำให้เทียนเหนียวแน่น ไม่แตกหักง่าย และแกะออกจากพิมพ์ง่าย ทำใหผิวเทียนมีความมันเงา
3. Polyester Esterrin ( P.E. ) มีลักษณะเป็นเกล็ดสีขาวขุ่น เกล็ดจะมีลักษณะเป็นแผ่นบาง ๆ
เล็กกรอบ ใช้ผสมในการทำเทียนประมาณ 3-10 % ของน้ำหนักพาราฟิน ช่วยทำให้เทียนแข็งและจุดได้นานมากขึ้น
4. Micro Wax มีลักษณะเป็นแผ่นสีขาวนวลหรือสีเหลือง แล้วแต่คุณภาพ ใช้ผสมในเทียน ประมาณ 30 % มีคุณสมบัติช่วยทำให้เนื้อเทียนไม่มีฟองอากาศ และเนื้อเทียนจะเนียนสวยงามและใช้กับเทียนที่ดึงจะทำให้เทียนดึงได้ง่ายขึ้น
5. ไส้เทียน ต้องทำจากเส้นด้าย 100% ไม่มีใยสังเคราะห์ใด ๆ เจือปน เวลนำเส้นฝ้ายขนาดตาม
ความเหมาะสมของขนาดตามเส้นผ่าศูนย์กลางเทียน ชุบน้ำเทียนร้อนแล้วดึงให้ตึงผึ่งลมประมาณ 3-5 นาที ไส้เทียนจะแข็งใช้ปักลงในเทียน การคำนวณขนาดไส้เทียน ให้ใช้สูตร 1/15 x เส้นผ่าศูนย์กลางของแบบเทียน
6. Oil color สีเฉพาะสำหรับการผสมเทียนเท่านั้น แบ่งออกเป็น ชนิดผง ชนิดแท่ง ชนิดครีม
7. Essential oils หรือ Fragrance oil หรือ เรียกว่า น้ำมันหอม สกัดจากวัตถุดิบทางธรรมชาติหรือบางชนิดได้จากการสังเคราะห์ การทำเทียนที่ทำให้เกิดกลิ่นหอม จะไม่ใช้น้ำหอมที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ และน้ำเพราะจะเป็นไขมัน

กระบวนการผลิต

อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำเทียน
1. หม้อต้มเทียนมีด้ามจับ เวลาเทเทียนจะได้ไม่ร้อน
2. กะละมัง หรือ กระป๋องนมเก่าใบเล็ก ๆ หรือแก้วที่ทนความร้อน ใช้สำหรับแบ่งน้ำเทียน
3. ทัพพี สำหรับตักน้ำเทียน
4. คีมเหล็กสำหรับจับวัสดุอื่นในการทำเทียน
5. ถุงมือสำหรับจับของร้อน
6. กาต้มน้ำเล็กสำหรับเทน้ำเทียน
7. เกรียงเหล็ก
8. แผ่นกระจก
9. มีดเล็กสำหรับขูดน้ำเทียนออกเวลาเทียนเลอะ
10. กรรไกร
11. ถ้วยพลาสติกใช้แล้ว สำหรับใส่น้ำเปล่า

12. ไส้เทียนทำจากฝ้ายดิบ 100%

สูตรน้ำเทียน

- พาราฟิน 500 กรัม
- พี.อี. 25 กรัม
- ไมโครแว๊กซ์ 25 กรัม
- สเตียริค 10 กรัม
- สีน้ำมัน
- น้ำมันหอม

- ไส้เทียน

ขั้นตอนการทำเทียนโดยละเอียด

1. ต้มเทียนโดยใส่ส่วนผสมในหม้อ ตั้งบนเตา ซึ่งประกอบด้วย พาราฟิน 1 กก. สเตียริค 4 ช้อนโต๊ะ พี.อี 4 ช้อนโต๊ะ ให้ใส่ส่วนผสมทั้ง 3 ชนิดก่อน ต้มจนละลายเป็นเนื้อเดียวกันจนใส ปิดเตาทิ้งไว้ให้อุณหภูมิลดลงประมาณ 10 องศาเซลเซียส เติมสเตียริค คนจนละลาย รอจนน้ำเทียนขึ้นสีขุ่นขาว จึงนำมาใช้เทต่อไป
2. ระหว่างการเติมน้ำเทียนและรอให้น้ำเทียนได้ที่ นำเซรามิกมาทำความสะอาดและเตรียมไส้
เทียนโดยนำฝ้าย 100 % มาตัดให้มีความยาวประมาณ 50-80 ซม. นำไปจุ่มในน้ำเทียนที่ต้มเสร็จแล้ว ดึงไส้เทียนให้ตรงแล้ววางบนหนังสือพิมพ์ทิ้งไว้จนไส้เทียนแข็งตัว แล้วนำไปตัดตามความยาวที่ต้องการ
3. นำไส้เทียนที่ตัดแล้วนำมาใส่เหรียญเทียน ใช้คีมหนีบใส้ให้ติดกับเหรียญก่อนนำไปใช้ทุกครั้ง
4. การเตรียมสี ให้ตักน้ำเทียนแยกออกมา 2 ทัพพี ใส่กระป๋องนมเก่า ทิ้งไว้ให้เย็นจนเกือบแข็งตัว
จึงใส่สีผสมเทียนลงไปและใช้ซ่อมคนจนสีแตกตัวแล้วนำไปตั้งไฟอีกครั้งจนน้ำเทียนละลาย ต่อจากนั้น แบ่งไปผสมในน้ำเทียนให้มีสีอ่อนหรือเข้มตามต้องการ แล้วให้เติมน้ำมันหอมระเหย 7 ซีซี ต่อ 1 กก. ก่อนนำไปเทในแม่พิมพ์ หรือนำไปทำชิ้นงานต่างๆ
5. การเตรียมถ้วยเซรามิกก่อนเทเทียน ให้นำถ้วยเซรามิกมาวางบนโต๊ะและนำไส้เทียนที่ใส่
เหรียญเทียนมาแล้ว มาวางตรงกลางของถ้วยเซรามิก แล้วใช้ไม้เสียบลูกชิ้นที่ผ่าลงครึ่งหนึ่งนำมาหนีบกับไส้เทียน วางพาดปากถ้วยเซรามิก ดูให้ไส้เทียนตั้งตรง รักษาระดับให้ไส้เทียนอยู่ตรงกลางถ้วยเซรามิกพอดี
6. การเทเทียน ให้ตักน้ำเทียนที่ผสมทุกอย่างแล้วใส่ในกาต้มน้ำเล็ก ๆ จะใช้กระป๋องนมเก่าก็ได้
แล้วเริ่มเทลงในถ้วยเซรามิค โดยจะต้องแบ่งการเทออกเป็น 4 ครั้ง แต่ละครั้งต้องทิ้งไว้ให้เทียนเย็นก่อนเสมอจึงเทรอบต่อไป สำหรับการปิดหน้าครั้งสุดท้ายจะต้องรอให้เทียนเย็นสนิท อย่างน้อยต้องรอประมาณ 3 ชม. ก่อนที่จะเทปิดเสมอ
7. หลังจากที่เทียนแข็งตัวแล้ว ให้ดึงไม้เสียบลูกชิ้นออก แล้วตัดให้ไส้เทียนเหลือประมาณ 1.5-2
ซม. และทำความสะอาดด้านนอกของเซรามิกให้สวยงาม เทียนพร้อมใช้งานหรือนำไปจำหน่ายต่อไป
8.ตกแต่งและบรรจุภัณฑ์

ตลาดในประเทศ ส่วนแบ่งทางการตลาดภายในประเทศ 30 %
ตลาดต่างประเทศ ประเทศหลักๆ ในการส่งออก มี 5 ประเทศ คือ จีน ญี่ปุ่น อเมริกา ออสเตเรีย และฝรั่งเศส คิดเป็น 70 %

การส่งเสริมการขาย มีบริการหลังการขาย เปลี่ยนคืนสินค้าที่ชำรุดในระหว่างการขนส่งให้ลูกค้า

บันทึกข้อมูลภูมิปัญญาโดย... กลุ่มเยาวชนสืบสานฯ

(4)กาแฟโบราณ : เยาวชนสืบสาน

2011-10-31T14:48:00.001+07:00

เจ้าของความรู้ : นางศรีวิไล ศรีจำปา
                             ร้าน ศรีวิไลกาแฟโบราณ
                             ตลาดเก๊าจาว ลำปาง

                             โทร.083-2051307

เรื่องเล่าของป้า : ก่อนที่จำทำร้านกาแฟโบราณ คุณป้าวิไล เคยทำอาชีพ ส่งน้ำแข็ง แต่รายได้ไม่ค่อยดี จึงคิดที่จะขายกาแฟโบราณ.. ก่อนที่จะทำการขาย ได้ไปศึกษากับพี่ชายซึ่งเคยทำกาแฟโบราณมาก่อน แล้วมาเปิดร้านของตนเอง ใช้ชื่อว่า ศรีวิไล กาแฟโบราณ ซึ่งขายมาแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2521 รวมระยะเวลา 33 ปี

ต้นทุนและรายได้
ป้าศรีวิไลเล่าว่า เริ่มต้นทุนประมาณ 2,000 บาท หรือแล้วแต่ขนาดของกิจการ รายได้เฉลี่ยวันละ 300 – 1,400 บาท แล้วแต่ช่วง ถ้าเป็นช่วงเทศกาลจะขายดีมาก รวมรายได้ประมาณ 20,000 บาทต่อเดือน

ประเภทเครื่องดื่มที่ขาย

*กาแฟร้อน – เย็น

*ชาร้อน – เย็น , ชาดำเย็น

*โอยั๊วะ – โอเลี้ยง

*นมเย็น /โอวัลตินร้อน –เย็น

*ไข่ลวก

วัสดุ/อุปกรณ์
หม้อต้มกาแฟ
เตาอั้งโล่ เบอร์ 2 /เตาแก็ส
ชุดกาแฟ หม้อ/โถกาแฟ
แก้วสำหรับชงกาแฟ/ลวกไข่

ถุงชงกาแฟ กระบวยตักน้ำ แก้วพลาสติก
ลังใส่น้ำแข็ง ช้อนชงกาแฟ

วัตถุดิบ

ผงกาแฟสำเร็จรูป / ผงสำเร็จรูปเครื่องดื่มต่าง ๆ
นมสด , นมข้นหวาน,นำหวานเฮลซ์บลูบอย
น้ำตาล,มะนาวและน้ำแข็ง

วิธีทำ กาแฟเย็น
1. จัดเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆ
2. น้ำใส่ในหม้อต้มรอจนเดือด
3. ผงกาแฟใส่ถุงชง ก่อนที่จะนำไปใส่ในหม้อชง วางไว้บนหม้อต้ม
4. เทนมข้นหวานลงในแก้วชงก่อนจะตามด้วย น้ำตาลทรายและนำน้ำกาแฟที่ชงเรียบร้อยแล้ว
5. เทนมสดลงไปพอประมาณ
6. คนให้เข้ากันก่อนจะเทใส่แก้ว ที่มีน้ำแข็ง

กระบวนการผลิต
- ต้องก่อไฟด้วยเตาถ่าน หรือใช้แก๊สหุงต้ม ตั้งน้ำไว้รอให้เดือด
- ต้องทำความสะอาด บริเวณร้านที่ขาย
- จัดเตรียมอุปกรณ์

- เมนูกาแฟ - โอยัวะ สูตร กาแฟ ครึ่งแก้ว / น้ำตาล 1 ช้อน

- โอเลี้ยง สูตร กาแฟ ครึ่งแก้ว / น้ำตาล 2 ช้อน

- ชานมเย็น สูตร ชา ครึ่งแก้ว / นมข้น 3 ช้อน / น้ำตาล 2 ช้อน

- กาแฟ สูตร กาแฟ ครึ่งแก้ว / นมข้น 2 ช้อน / น้ำตาล 2ช้อน

กลุ่มลูกค้า ..

โดยทั่วไปแล้วจะเป็นกลุ่มลูกค้าประจำ ประเภทวัยรุ่น พ่อบ้าน แม่บ้าน ลูกค้าขาจรเป็นบางส่วน แต่จะมากช่วงเทศกาล

การตลาด

ถ้าใครกินหมดก็เติมได้ เพราะมันอยู่ที่ใจและต้องมีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี ถ้าเป็นเด็ก ๆ ก็มีขนมแจกให้

จุดเด่น เอกลักษณ์ เทนิค การขาย

เน้นการบริการลูกค้า ยิ้มแย้มแจ่มใส พูดจาสุภาพอ่อนโยน ต้องใจดี มีอัธยาศัยดี ราคาคงที่ แม้เศรษฐกิจจะเปลี่ยนไป

เกล็ดความรู้ / เคล็ดลับ

- ในกรณีที่เราตื่นสาย ในการต้มน้ำควรใส่น้ำแค่ครึ่งถัง เพราะลูกค้าจะรอนาน

- ในการเลือกชนิดกาแฟ ต้องใช้กาแฟยี่ห้อโคเฟโฮสีน้ำตาลเพราะมีกลิ่นหอมกว่าชนิดอื่น

- ถ้าเราใช้น้ำประปา ในการต้มกาแฟ ก็ให้เอาน้ำประปาใส่โอ่งทิ้งไว้ 4- 5 วัน เพื่อรอให้กลิ่นคลอรีนหาย และไม่เปลืองเงินเรามาก

คติประจำใจ

ทำอะไรต้องใช้ใจทำ ต้องเป็นคนที่จิตใจดี อัธยาศัยดี ลูกค้าจึงเข้าร้านเราเยอะ

บันทึกข้อมูลภูมิปัญญา โดย...เยาวชนกลุ่มสีเขียว

เยาวชนเรียนรู้(3)ข้าวแต๋นน้ำแตงโม

2011-10-31T11:27:00.008+07:00

เจ้าของความรู้ : นาง เกศกนก แสงจันทร์

ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชน

ผู้ผลิตข้าวแต๋นบ้านทุ่งม่านเหนือ

สถานที่ตั้ง : 283 บ้านทุ่งม่านเหนือ หมู่ 2 ต.บ้านเป้า

อ.เมือง จ.ลำปาง 52100

เบอร์โทรศัพท์ : (054)-360088 081-7067226

เรื่องเล่า...ข้าวแต๋นเป็น..ขนมพื้นบ้านหรือเป็นอาหารว่างของชาวภาคเหนือในประทศไทย ที่แสดงออกถึงเอกลักษณ์และภูมิปัญญาพื้นบ้านที่แสดงถึงวัฒนธรรมของชาวพื้นเมืองที่บริโภคข้าวเหนียวเป็นอาหารหลัก และนำมาทำเป็นขนมพื้นบ้านเพื่อถนอมอาหาร บอกเล่ากันว่าในอดีตชาวบ้านประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา ทำสวน มีรายได้น้อย ในแต่ละวันเวลากินข้าวเหนียวเหลือ ก็จะนำไปตากแห้งเก็บเอาไว้ทอดกิน คือ เป็นการนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด อีกทั้งยังนำมาราดน้ำอ้อยทำเป็นขนมให้เด็กๆ กิน จากภูมิปัญญาของชาวบ้านที่สืบทอดกันมา จนพัฒนาเป็นข้าวแต๋น และได้รับการพัฒนามาเรื่อยๆ จากที่เคยทำเพื่อเป็นการถนอมอาหารสามารถเก็บมากินได้นานๆ ไม่ค่อยมีรสชาติ ก็สามารถนำมาผสมกับน้ำแตงโม น้ำตาล น้ำอ้อย เกลือ และแต่งหน้า อีกทั้งยังสามารถทำได้หลากหลายรูปแบบ เช่น ข้าวแต๋นหน้าน้ำตาล ข้าวแต๋นหน้าพริกเผาหมูหยอง ข้าวแต๋นหน้าธัญพืช ข้าวแต๋นแบบคำเดียว เป็นต้น จึงทำให้กลายเป็น “ข้าวแต๋นน้ำแตงโม ” มาจนถึงทุกวันนี้

วิถีชีวิต วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม.. เอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมและประเพณี

ดั้งเดิม : ข้าว เพราะคนในชุมชนประกอบอาชีพเกษตรกรเป็นอาชีพหลักอยู่แล้ว เพราะข้าวเป็น

วัสดุหลักในการผลิต การเชื่อมโยงกับสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตของคนในชุมชน :

1. ทำให้ชุมชนมีรายได้

2. คนในชุมชนไม่ว่างงาน

3. หลังฤดูเก็บเกี่ยว สามารถทำเป็นอาชีพเสริม

4. วัตถุดิบที่ใช้สามารถหาได้ในท้องถิ่น

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบในการผลิต

1. ข้าวเหนียว 5 กิโลกรัม 2. แตงโม 5 ถัวยตวง 3. เกลือ 2 ช้อนโต๊ะ 4. น้ำอ้อย 300 กรัม

5. น้ำ 5 ถ้วยตวง 6. น้ำตาลปิ๊บ 7. น้ำมัน 8. งาขาว,งาดำ 9. เมล็ดมะม่วงหิมพานต์

10. เมล็ดฟักทอง 11. ถั่วเหลืองผ่าซีก 12. น้ำพริกเผา 13. หมูหยอง 14. ลูกเกด

วัสดุอุปกรณ์ในการผลิต

1. กระทะทอด 2. ตะแกรงมุ้งลวง 3. กระชอน 4. กะละมัง 5. แบบพิมพ์ 6. ถาดใส

7. เครื่องซิล 8. กระทะไฟฟ้า 9. หม้อนึ่งข้าว 10. ถาด 11. ทัพพี 12. เครื่องปั้น

13. ถุงแก้ว 14. เตาแก๊ส 15. ตาชั่ง

ขั้นตอนการผลิต

1.1 ขั้นตอนการทำแผ่นแห้ง

1. แช่ข้าวเหนียวทิ้งไว้ 1 คืน นึ่งให้สุกผึ่งให้เย็น

2. นำแตงโมที่เตรียมไว้ มาสับเป็นชิ้นเล็กๆ คั้นเอาแต่น้ำ

3. นำน้ำแตงโม น้ำอ้อยผง เกลือป่น น้ำเปล่า ที่เตรียมไว้ นำมาผสมให้เข้ากัน

4. นำส่วนผสมที่เตรียมไว้และงาขาวพอประมาณมาคลุกเคล้ากับข้าวเหนียวให้เข้ากัน

5.นำข้าวเหนียวที่ได้ กดลงในพิมพ์ที่เตรียมไว้ แล้วตากในแผงมุ้งลวด ประมาณ 2-3 แดด

1.2. ขั้นตอนการทอด

1. เตรียมน้ำมัน ตั้งไฟให้ร้อนจัด ต้องทอดขณะน้ำมันร้อนจัดเท่านั้น
2. นำแผ่นแห้งที่เตรียมไว้มาทอด ต้องสังเกตให้สุกได้ที่ จึงตักใส่ภาชนะที่เตรียมไว้
3. ทิ้งไว้ให้เย็น เตรียมรอนำมาแต่งหน้า

1.3 ขั้นตอนการแต่งหน้า

1. นำน้ำตาลปิ๊บมาเคี่ยว โดยใช้ไฟปานกลาง เคี่ยวให้เหนียวพอประมาณ
2. ใส่น้ำอ้อยลงไปพอประมาณ แล้วเคียวต่อสักพัก
3. นำช้อนมาตักน้ำตาลราดหน้าข้าวแต๋น ที่ทอดเตรียมไว้ ทีละแผ่น โดยราดให้เป็นเส้นเล็กๆ เป็นวงกลมตามแผ่น
4. นำแผ่นที่ทำไว้เตรียมมาแพ๊กใส่ถุง
5. นำถุงที่แพ็กแล้ว มาปิดปากถุงด้วยเครื่องซีล เสร็จแล้วจีบให้สวยงาม

รูปแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์

การจดทะเบียนรัฐวิสาหกิจชุมชน รหัสทะเบียน 6-52-01-14/1-0002
- สุดยอดศูนย์การเรียนรู้ อย. ชุมชนต้นแบบ ด้านความเข้มแข็งกลุ่มสุดยอด
- รางวัลชนะเลิศการประกวดคัดสรรสุดยอดศูนย์การเรียนรู้ชุมชนต้นแบบ ปี 2549
- ได้รับคัดเลือกการคัดสรรผลงานด้านอาหารพื้นบ้าน ประเภทของคาวหวาน
- ได้รับรางวัลจากกระทรวงสาธารณสุขด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชน

รายได้จากการจำหน่าย
รายได้จากนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวชมชุมชน โดยการซื้อผลิตภัณฑ์เป็นของฝาก ของกินเล่น รายได้จากการจำหน่ายทั้งปลีกและส่ง มีเงินทุนหมุนเวียนประมาณ 100,000 บาท

ตลาดหรือแหล่งรับซื้อ
1. ชุมชน 2 .กรุงเทพมหานคร 3.ตลาดทุ่งเกวียน 4.ตลาดอัศวิน 5.ร้านขายของชำทั่วไป

วิธีการทางการตลาด

1. ขายแผ่นแห้งสำหรับทอด

2. ขายทั้งปลีก และส่ง

3. จากการมาเที่ยวชม ศึกษาดูงาน

4. การเป็นวิทยากร

                การส่งเสริมการตลาด การประชาสัมพันธ์
1. งานแสดงสินค้า
2. วิทยากร
3. การศึกษาดูงาน
จุดเด่น เอกลักษณ์ หรือจุดขายของผลิตภัณฑ์

                                         จุดเด่น เอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์
                             หอม กรอบ อร่อย สามารถรับประทานเป็นอาหารว่าง หรือ รับประทานกับนม กาแฟ ในตอนเช้า และยังสามารถนำเป็นของฝากได้

จุดขายของผลิตภัณฑ์   สด ใหม่ มีให้เลือกหลากหลาย ทั้ง ข้าวแต๋นหน้าน้ำตาล ข้าวแต๋นหน้าธัญพืช ข้าวแต๋น หน้าพริกเผาหมูหยอง ข้าวแต๋นแบบคำเดียว ข้าวแต๋นรูปทรงโดนัท เป็นต้น

ปัญหาในการผลิต + วิธีการแก้ปัญหา
1. ตอนเริ่มทำ ยังไม่ได้มาตรฐาน + ลองผิดลองถูก
2. แผ่นเสีย +ขายในราคาถูก และนำไปเป็นอาหารให้สัตว์เลี้ยง
3. ขาดแรงงานในช่วงฤดูกาล + รับสมัครแรงงานจากหมู่บ้านอื่น
4.ธรรมชาติ + ใช้ตู้อบ
5.วัตถุดิบขาดตลาด + สอบถามจากเครือข่าย

บันทึกภูมิปัญญาโดย....สมาชิกกลุ่มสีม่วง

(2) เยาวชนกับเครื่องประดับกะลามะพร้าว

2011-10-18T12:02:00.010+07:00

เจ้าของความรู้ : นางอนงค์ เครือจันต๊ะ.....
กลุ่มกะลาทรายทอง บ้านทุ่งบ่อแป้น
หมู่ที่ 2 ตำบลปงยางคก อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง
โทรศัพท์ 084-8056635

เรื่องเล่า... ในสมัยโบราณชาวบ้านมักจะใช้แค่เนื้อมะพร้าวเท่านั้นนำมาประกอบอาหารหรือทำขนม ส่วนกะลามะพร้าวก็จะนำไปทำกระบวยตักน้ำหรือทำทัพพี ในปัจจุบันกะลามะพร้าวมีอยู่มากมายเกินความจำเป็น แต่ก็ไม่รู้ว่าจะนำไปทำอะไร มาจนกระทั่งสหกรณ์อำเภอ ได้ส่งตัวแทนของชาวบ้านไปเข้าอบรมการทำผลิตภัณฑ์จากกะลาที่จังหวัดเชียงใหม่ ทำให้มีความรู้และแนวคิดในการผลิตผลิตภัณฑ์จากกะลาในรูปแบบใหม่ๆ จากภูมิปัญญท้องถิ่น ประเภทเครื่องประดับกายเช่น ต่างหู สร้อยคอ เข็มขัด กำไลข้อมือ เครื่องประดับตกแต่ง เช่น โคมไฟจากกะลา และในพ.ศ. 2547 มีการจัดตั้งกลุ่มแม่บ้านขึ้น เพื่อรวมกันทำผลิตภัณฑ์ให้มีความแปลกใหม่ทันสมัย อีกทั้งยังเป็นการช่วยให้คนในชุมชนมีรายได้เสริมจากอาชีพหลักคือ รับจ้างทั่วไป เมื่อหักต้นทุนแล้วมีรายได้เฉลี่ย 2,000 - 3,000 บาทต่อเดือน

อัตลักษณ์ จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

เป็นวัสดุจากธรรมชาติ หาได้ง่ายทั่วไป ลวดลายไม่ซ้ำกัน ได้รับการรับรองมาตรฐาน
มผช. ปี พ.ศ. 2549..

ความสัมพันธ์กับชุมชน

วิถีชีวิตของคนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไปเป็นหลัก หลังจากการจัดตั้งกลุ่มแม่บ้านขึ้นมา อีกทั้งยังนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในหมู่บ้านมาใช้ให้เกิดประโยชน์ไม่สูญเปล่า สามารถสร้างรายได้ให้แก่ครัวเรือน
กระบวนการผลิต

1.วัตถุดิบและส่วนประกอบ ในการทำแหวน ต่างหู และกำไลข้อมือ

-ด้าย เบอร์ 15 -เม็ดกะลา

-เม็ดลูกปัดไม้ -กรรไกร

-กาวร้อน -คีมปากจิ้งจก

-ไฟแช็ค -แผ่นกะลา

-ลวดต่างหู ขอต่างหู

2.ขั้นตอนการผลิต

                                        1)นำด้ายชุบกาวร้อน ตรงปลายทั้งสองข้าง
                                        2)นำด้ายแบ่งครึ่งแล้วผูกปม
                                        3)นำลูกปัดร้อยตามลวดลาย
                                       4)เมื่อเรียบร้อยแล้ว ผูกปมให้แน่น เพื่อให้ลายออกมาสวยงาม

3.เทคนิค /เคล็ดลับ

ระหว่างการทำต้องดึงเส้นด้ายให้แน่น และที่สำคัญต้องออกแบบที่แปลกใหม่ ทันสมัย เพื่อสร้างจุดเด่นและน่าสนใจ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ OTOP : นางอุมารินทร์ ไชยมูล ประธานกลุ่มกะลาทรายทอง

จังหวัดลำปาง

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์ : ในประเทศ

-ถนนคนเดิน จังหวัดเชียงใหม่

-สวนจตุจักร กรุงเทพฯ

: ต่างประเทศ ประเทศอียิปต์ สหรัฐอเมริกา จีน..

บันทึกข้อมูลโดย...สมาชิกกลุ่มเยาวชนสีส้ม

(1)การทำตุง/โคม.(โครงการพัฒนาเยาวชนเพื่อการอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นและพัฒนาอาชีพ)

2011-09-28T14:20:00.020+07:00

การอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น ผ่านกระบวนการเรียนรู้โดยการถ่ายทอดประสบการณ์จากชุมชน ปราชญ์ชาวบ้านสู่เยาวชนที่เป็นทายาท OTOP หรือเยาวชนที่มีความสนใจและเป็นการพัฒนาอาชีพสร้างรายได้

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง ได้ดำเนินการฝึกอบรมพัฒนาเยาวชนเพื่อการอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นและพัฒนาอาชีพ จำนวน 2 รุ่น ซึ่งเป็นเยาวชนจาก 8 จังหวัดภาคเหนือในความรับผิดชอบ ดำเนินการระหว่างวันที่ 15 - 19 และ 22 – 26 สิงหาคม 2554..

การบันทึกภูมิปัญญา..ผ่านการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติการทำผลิตภัณฑ์เสริมอาชีพจากผู้รู้ ผู้มีประสบการณ์และภูมิปัญญาในชุมชน ถูกรวบรวมบันทึกโดยกลุ่มเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการฯ จาก 6 ฐานการเรียนรู้ 1).การร้อยเครื่องประดับคริสตัล 2).การทำเทียนหอม 3).กาแฟโบราณ 4).การทำตุง/โคม 5).เครื่องประดับกะลามะพร้าว 6).การทำข้าวแต๋น

การทำตุง/โคม

เจ้าของความรู้ : นางทิวาพร ปินตาสี (ป้าบัว) ประธานกลุ่มประดิษฐ์ตุงและโคมศรีล้านนา

สถานที่ติดต่อ : 256 หอศิลป์ลำปาง ถ.ตลาดเก่า ต.สวนดอก อ.เมืองฯ จ.ลำปาง

                           http://www.kornsrilanna.com/
                                     โทรศัพท์   086-6572728
เรื่องเล่า :
               ปี 2539 ป้าบัวได้เริ่มทำธุรกิจรถเช่ากับบริษัทปูนซีเมนต์ไทย ซึ่งได้ลงทุนซื้อรถใหม่ทั้งหมดในกิจการนี้ โดยหวังว่าจะประสบผลสำเร็จในกิจการ ช่วงระหว่างเดือนธันวาคม 2540 บริษัทปูนซีเมนต์ไทยได้ยกเลิกสัญญาเช่า จึงเกิดผลกระทบต่อกิจการของครอบครัว และทำให้เกิดภาระหนี้สิน จึงต้องขายสินทรัพย์ทั้งหมดของกิจการเพื่อมาชำระหนี้
               จนมาได้อ่านหนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่ง ซึ่งมีเนื้อหาในคอลัมม์ได้กล่าวถึงศิลปะตุงและโคมลอย ซึ่งเป็นประเพณีล้านนาที่จะสูญหายไป โดยไม่มีผู้สืบทอด จึงทำให้ได้ย้อนนึกถึง ตาสุข ผู้เป็นบิดา
ซึ่งมีอาชีพทำตุงและโคมลอยมาตั้งแต่ป้าบัวจำความได้.. ทำให้ป้าบัวกลับมาสนใจประเพณี วัฒนธรรมการทำตุงและโคม แล้วศึกษาเรียนรู้วิธีการผลิตจากตาสุขบิดา ได้มีการพัฒนาตุงและโคมในรูปแบบต่างๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์จนเป็นที่ยอมรับต่อสากล..

จุดเด่นของตุงและโคม

1.เป็นงานฝีมือ สาธิตวิธีการทำ เพื่อสร้างจุดสนใจของลูกค้า
2.ผลิตภัณฑ์มีความโดดเด่นไม่เหมือนใคร
3.เป็นการทำโคมที่ปราศจากเส้นลวด
4.ไม่มีแบบพิมพ์ที่ใช้ทำผลิตภัณฑ์ สามารถทำออกมาจากจินตนาการของตนเอง
5.ระยะเวลาการใช้งานผลิตภัณฑ์ค่อนข้างยาวนาน เป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพ
6.ได้ทำการจดสิทธิบัตรการออกแบบโคมศรีล้านนา

ความสัมพันธ์กับชุมชน

*ส่งเสริมการประกอบอาชีพให้เป็นงานฝีมือของชุมชน
*ปลูกฝังค่านิยมให้กับชุมชน ได้สืบทอดประเพณีการทำตุง
และโคม
*สอดแทรกความหมายของโคมและเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดลำปาง
*ถ่ายทอดความรู้ให้กับผู้ที่มีความสนใจอนุรักษ์ศิลปะพื้นบ้านล้านนา ให้อยู่คู่กับคนลำปางตลอดไป
*สร้างรายได้เสริมให้กับชุมชน

วัตถุดิบและอุปกรณ์

1.กระดาษสา 2.กระดาษสีทอง 3.กระดาษว่าวสี 4.กระดาษแข็ง 5.ไม้ไผ่ 6.เชือก 7.กาว 8.เข็ม 9.กรรไกร 10.แม็กเย็บกระดาษ 11.เทปกาวใส 12.สิ่ว

ขั้นตอนการผลิตตุง 12 ราศี

1.สร้างแม่แบบ 12 ราศี
2.ทาบแม่แบบกับกระดาษ สีทอง แล้วตัดตามรูป
3.นำกระดาษสามาตัดขึ้นรูปตุง
4.ตัดกระดาษสีทอง ติดกาวทำขอบรอบตัวตุง
5.นำตัว 12 ราศีติดกาวบนตัวตุง

วิธีการตัดตุงพญายอ
1.นำกระดาษว่าวสี ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดตามความต้องการ 2-3 แผ่น มาวางซ้อนกัน 3 ชั้น
2.พับเป็นรูปสามเหลี่ยม ตัดขอบกระดาษให้เท่าๆกัน
3.นำกระดาษที่พับเป็นรูปสามเหลี่ยม มาตัดตรงส่วนหางของตุง เป็นฟันปลาสลับกัน
4.ตัดกระดาษส่วนหัวสลับกันไปมา โดยห้ามตัดจนขาด ให้เหลือแต่ละข้างไว้อย่างละครึ่งเซนติเมตร
5.นำกระดาษที่ตัดเรียบร้อยแล้ว กางออกเพื่อจะทำที่รอง เย็บใส่เป็นบานของตุง
6.นำที่รองฐานตุง มาเย็บติดกับกระดาษ
7.นำกระดาษรูปกรวย เย็บเข้ากับกระดาษตุง ร้อยด้าย และใส่กรวย..
ก็จะได้ตุงพญายอที่ต้องการ

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต
1.ใช้ความตั้งใจและสมาธิในการทำชิ้นงาน
2.ใช้การตัดกระดาษในรูปแบบต่างๆ
3.นำกระดาษมาซ้อนกันหลายๆ ชิ้นเพื่อทำได้ชิ้นงานหลายๆ ชิ้น

มาตรฐาน/รางวัล
*ปีพ.ศ. 2546 โคมไฟล้านนาได้รับ OTOP 3 ดาว
*ปี 2546 ได้รับการรับรองมาตรฐาน มผช.
*ได้รับถ้วยพระราชทานจากมรดกโคม 8 เหลี่ยม
*ปี 2548 ได้รับรางวัลศิลปินล้านนา
*ได้รับรางวัลศิลปินร่วมสมัยจังหวัดลำปาง
* ปี 2550 ได้รับเกียรติลงในคอลัมม์หนังสือ “ Marry Care ”

แผนธุรกิจและการตลาด

             การขายผลิตภัณฑ์เริ่มจากราคาต่ำก่อน แล้วค่อยๆปรับราคา ตามความยากง่ายของผลิตภัณฑ์ มีการสอนขั้นตอนและวิธีการทำให้ลูกค้า/ผู้ต้องการจะทำ หรืออยากได้ข้อมูลไปเผยแพร่
            ตลาดจำหน่ายครั้งแรกอยู่ที่สวนลุมพินีกรุงเทพฯ จากนั้นก็แพร่หลายไปทั่วประเทศและต่างประเทศ ทั้งในญี่ปุ่นและอเมริกา ราคาตั้งแต่ 20 - 4,500 บาท ไม่มีการจำกัดตลาด มีการประชาสัมพันธ์แบบปากต่อปาก และสื่อประชาสัมพันธ์จากการไปโชว์ผลงานตามงานต่างๆ เช่น งานโคมไฟนานาชาติที่สิงคโปร์ เป็นต้น
แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์
1.หอศิลป์ลำปาง
2.Web site www.kornsrilanna.com และสามารถส่งสินค้าไปให้ลูกค้าโดยทางอากาศและทางบก

                                                                            บันทึกภูมิปัญญาโดย...สมาชิกกลุ่มเยาวชน...
                                                                                                  รุ่น 1 สีเขียว + รุ่น 2 สีขาว

ขุมความรู้ กับแก่นความรู้ และกลยุทธ์การทำงานพัฒนาชุมชน

2011-06-17T11:14:00.004+07:00

                    หาก จะมีใครสักคน อยากมีความรู้เรื่องจักรยาน เราอาจบอกเล่าให้เขามีความรู้ ความเข้าใจเรื่องจักรยาน ด้วยความรู้เป็นประเด็นต่างๆ ต่อไปนี้ ได้ อาทิ
                    จักรยานคืออะไร ส่วนประกอบโครงสร้าง มีอะไรบ้าง เป็นอย่างไร วิธีขับขี่จักรยานทำอย่างไร ประโยชน์ของจักรยาน เป็นต้น    ทั้งหมดที่กล่าว เรียกรวมๆ ว่าเป็น ข้อมูลหรือองค์ความรู้เรื่องจักรยาน เพราะยังไม่มีใครสนใจ หรือคิดเอาไปใช้ทำประโยชน์อะไรเป็นการต่อยอด

                    แต่ถ้าเมื่อใด มีคนสนใจอยากได้ความรู้เรื่องจักรยาน เพื่อเอาไปใช้ประโยชน์ คนคนนั้นก็ต้องหาวิธีจัดการความรู้ หรือไปหาองค์ความรู้ อาจให้คนอื่นที่มีความรู้เรื่องจักรยานเล่าให้ฟัง อาจศึกษาจากหนังสือ หรือ สื่อต่างๆ ที่พูดถึงเรื่องนี้ ศึกษาไปศึกษามา ในที่สุด ก็ได้องค์ความรู้ใหม่อีกชุด โดยพบว่า    “การขับขี่จักรยาน มีผลดีต่อสุขภาพ” ( เพราะทำให้ได้ออกกำลังกาย คนขับขี่จักรยานประจำทำให้ร่างกายแข็งแรง เป็นต้น ในแง่เศรษฐกิจ ยังทำให้ประหยัดค่ารถในการเดินทางไปทำงานอีกด้วย) นี่ก็เป็นขุมความรู้ (Knowledge Asset) อีกองค์ความรู้หนึ่ง ที่ค้นพบในการจัดการความรู้การขับขี่จักรยาน
                         พูดกันง่ายๆว่า ในการค้นหาขุมความรู้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการความรู้ นั้น เขาไม่ได้ทำเล่นโก้ๆ หรือเอาแค่ให้รู้ว่าอะไร (Know-what) และ รู้ว่าอย่างไร (Know-how) แต่ยังต้องการศึกษาเพื่อให้รู้เหตุผลว่าทำไม (know-why) เกี่ยวข้องกับใคร เมื่อไร หรือที่ใด (Know-who Know-when Know-where) อีกด้วย เพื่อเอาไปขยายผล เพิ่มมูลค่า คุณค่าในการทำงาน หากเป็นธุรกิจก็เพื่อใช้ในการแข่งขันชนะเหนือคู่แข่ง

                          ในการต่อยอด ขุมความรู้ (Knowledge Asset) เราก็เอาขุมความรู้ที่พบ มาสังเคราะห์ เป็นแก่นความรู้ (Core Competence) เพื่อการใช้ประโยชน์ได้จริงๆ ก็จะกลายเป็น....
“ถ้าหากประชาชนหันมาใช้จักรยาน จะส่งผลให้คนมีสุขภาพแข็งแรง แถมยังประหยัดค่ารถเมล์ได้” หรือ
“สุขภาพคนจะแข็งแรง ถ้าคนส่วนใหญ่หันมาใช้จักรยานในการเดินทาง”
กล่าวคือ แก่นความรู้ ที่เขียนจึงควรมีลักษณะที่เป็น แสดงเงื่อนไขเชิงเหตุและผล ว่า
“ ถ้าหาก.......จะทำให้ หรือส่งผลให้..........เกิดขึ้น” หรือ “If………………...then………”นั่นเอง
                         พอได้แก่นความรู้ ว่าด้วยการใช้จักรยานแล้ว เราสามารถเอามจัดทำเป็นวางแผน หรือทำเป็นกลยุทธ์การพัฒนาเพื่อประโยชน์ในการทำงานต่อได้ เช่น จากขุมความรู้ และแก่นความรู้เรื่องจักรยานข้างต้น เราอาจจัดทำเป็นข้อเสนอเชิงกลยุทธ์ ได้ว่า
๑. เห็นควรรณรงค์ให้ประชาชนขับขี่จักรยานในการไปทำงานนอกบ้านให้แพร่หลาย
๒. ควรสนับสนุนการสร้างถนน หรือเลนพิเศษสำหรับผู้ใช้จักรยาน เป็นต้น

                          เราจะเห็นว่า กลยุทธ์นี้ ไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ มีที่มาที่ไปที่เกิดเพราะมีความพยายามในการจัดการความรู้      ขุมความรู้ จึงหมายถึง ความรู้ หรือองค์ความรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งที่ได้จากคนทำงานในหน่วยงาน องค์กรหรือในสังคม และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป ทั้งในการเพิ่มมูลค่า หรือคุณค่าของงาน มักถูกจัดเป็นกลุ่ม หมวดหมู่ในรูปแบบต่างๆ
                          ส่วน แก่นความรู้ (Core Competence) หมายถึง ความรู้ชุดเด็ด พิเศษ ที่แสดงความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลของสิ่งต่างๆ ที่อยู่ในตัวคน ที่สามารถวิเคราะห์ สังเคราะห์ นำไปสู่การพัฒนางาน หน่วยงานและองค์กรได้ สามารถต่อยอดการทำงาน การให้บริการได้ ซึ่งเป็นผลหรือองค์ความรู้ ที่อาจค้นหาหรือสกัดได้จากขุมความรู้ในที่ต่างๆทั้งประเภทที่ชัดแจ้ง และฝังลึกอยู่ในตัวคน

                                                     ...............................................

เอกสารอ้างอิง : ๑. Knowledge Management : More Than Just Know-how และ
                          ๒. Knowledge Management : Capturing And Structuring Knowledge Into Reusable Assets ทั้งหมดปรากฏในเว็ป/เอกสารหนังสือชื่อ Learning to Fly

บุญส่ง เวศยาสิรินทร์ – นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเชียงราย เขียน : 13 มิย.54

เครื่องมือการเรียนรู้เพื่อเพิ่มศักยภาพการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน

2011-06-06T11:38:00.001+07:00

รายงานการเข้าร่วมสัมมนา..

หัวข้อ “ เครื่องมือการเรียนรู้เพื่อเพิ่มศักยภาพการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน”
วันพุธที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๕๔ ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว จังหวัดเชียงใหม่
(บททดลองเสนอ โดยรูปแบบการจัดการความรู้)
-----------------------
ความนำ
ข้าพเจ้าเขียนเรื่องนี้ เพื่อหาบทเรียนการทำงานในฐานะนักวิชาการพัฒนาชุมชนและสนใจเรื่องการบริหารจัดการการพัฒนาชุมชน ประเด็นการแสวงหาและสร้างภาคีความร่วมมือ และเรื่องเครื่องมือการทำงานพัฒนากับชุมชนซึ่งจะตอบสนองปัญหาความต้องการชุมชนได้อย่างแท้จริง จึงขอนำเสนอการจัดการความรู้จากงานที่ได้มีโอกาสเข้าร่วม และยังขอใช้เป็นรูปแบบการรายงานผลการเข้าร่วมกิจกรรม ต่อผู้บังคับบัญชาด้วย ดังต่อไปนี้

ความเป็นมา/เรื่องเล่า

              คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้เชิญผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายและบุคคลที่เกี่ยวข้อง จำนวน ๒ ท่าน (ตัวแทนจากพัฒนาชุมชนจังหวัด และเกษตรจังหวัดเชียงราย) เข้าร่วมสัมมนา ตามหัวข้อ วันเวลาและสถานที่ที่กล่าวข้างต้น มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิด วิธีการและเครื่องมือการเรียนรู้ตนเองของชุมชนในด้านเศรษฐกิจและสังคม และเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมในภาคเหนือ มีกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วม ประกอบด้วย ตัวแทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาชน ภาคการศึกษา และภาครัฐ ในภาคเหนือ ประมาณ ๒๐๐ คน เกี่ยวกับรูปแบบวิธีดำเนินการ หน่วยดำเนินการมีหนังสือเชิญผู้ว่าราชการจังหวัดพร้อมให้แจ้งผู้เกี่ยวข้องเข้ารับฟังการนำเสนอ และให้ตอบรับการเข้าประชุมล่วงหน้า กิจกรรมนอกจากการนำเสนอข้อค้นพบ มีการแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและคลินิกให้คำปรึกษา ซึ่งทำโดยคณะผู้วิจัย อันมีคณาอาจารย์ร่วมกับตัวแทนภาคประชาชนในพื้นที่วิจัยนำร่องจากจังหวัดต่างๆ ร่วมถ่ายทอดข้อมูลตามตารางที่กำหนด

               แหล่งทุนสำคัญของโครงการนี้ คือสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย หรือ(สกว.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดำเนินการภายใต้โครงการ “โครงการความร่วมมือเพื่อการแก้ไขความยากจน การพัฒนาสังคมและสุขภาวะ๒๑ จังหวัด” มีการจัดเก็บข้อมูลชาวบ้าน ซึ่งเป็นกลุ่มการผลิตในชุมชนพื้นที่โครงการ จำนวนหนึ่งในพื้นที่ ๑๓ จังหวัด ในการตอบโจทย์วิจัย ๓ ข้อ คือ (๑) ภาคการเกษตรมีการรวมกลุ่มเป็นกลไกจัดการการผลิต ผลผลิต การตลาด มากน้อยเพียงไร และกลุ่มมีความสามารถในการจัดการในประเด็นเหล่านี้เพียงใด (๒) ศักยภาพการพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจของตำบลมีมากน้อยเพียงไร (๓) ผลิตภาพของสินค้าหลักห่างจากศักยภาพเพียงไร ทั้งนี้ เพื่อให้ประชาชนเกิดการเรียนรู้จากการวิเคราะห์ตนเอง โดยใช้เครื่องมือค้นหาแล้วจัดการกับครอบครัว และชุมชนของตนเองในเชิงเศรษฐกิจของชุมชน จึงมีการสนับสนุนต้นแบบเครื่องมือการเรียนรู้ ด้านการจัดการเชิงเศรษฐกิจของชุมชนขึ้นโดยร่วมมือกับ๔ จังหวัดนำร่อง คือ พิษณุโลก ชัยนาท นครศรีธรรมราช และกาฬสินธุ์ คณะผู้วิจัย ให้เหตุผลว่าผลการศึกษาได้รับการตอบรับ เป็นอย่างดีในจังหวัดนำร่องจึงจัดถ่ายทอดแนวคิดวิธีการและเครื่องมือสู่ผู้เกี่ยวข้องการขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชน ให้แพร่หลาย การประชุมมีหัวข้อสำคัญ ดังนี้

              - การบรรยายพิเศษ“การขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้ ความร่วมมือและการพึ่งพาตนเอง”
              - การนำเสนอประเด็น “ ใช้ข้อมูลหมู่บ้านอย่างไรให้เป็นเครื่องมือเรียนรู้ศักยภาพการพึ่งตนเองระดับชุมชน และ จะใช้ข้อมูลบัญชีครัวเรื่องอย่างไร เพื่อการพึ่งตนเองระดับครัวเรือน” ตามด้วยกิจกรรมตอบข้อซักถามและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น
              - เรียนรู้อะไรจากข้อมูลการผลิต(ข้าว/ข้าวโพด)
             - การจัดทำฐานข้อมูลและการนำไปใช้ประโยชน์อย่างง่ายตอบข้อซักถาม
และแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น
             - ประสบการใช้เครื่องมือการเรียนรู้ (จัดหวัดชัยนาท พิษณุโลก และนครศรีธรรมราช)
             - ข้อคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ คลินิกให้คำปรึกษา สรุปปิดการประชุม

                   บรรยากาศการประชุม มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับผู้เข้าร่วมประชุม ส่วนตัวแทนภาคประชาชนในพื้นที่ซึ่งเป็นหมู่บ้านและระดับตำบลในจังหวัดเป้าหมายต่างเล่าความเป็นมา เหตุผลที่ได้เข้าร่วมโครงการ และคุณค่าจากการที่พวกเขาได้เรียนรู้เกี่ยวกับการใช้ข้อมูลในการพัฒนาชุมชน ความรู้สึกชื่นชมต่อเจ้าหน้าที่หรือนักวิจัยที่ได้ลงไปทำงานอย่างใกล้ชิดกับพวกเขาและผลกระทบที่มีต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตในชุมชนของพวกเขาซึ่งดูจะแตกต่างจากการพัฒนาแบบเดิม

                                                ความรู้ที่ได้รับ (Knowledge Assets)

๑. กระบวนการบริหารจัดการการพัฒนา เพื่อการเปลี่ยนแปลงชีวิตชุมชนผ่านโครงการศึกษาและวิจัยผ่านการสร้างภาคีความร่วมมือหลากหลายภาคส่วน
๒. เนื้อหาวิธีการการสร้างการเปลี่ยนแปลงชีวิตชุมชน โดยให้ความสำคัญเรื่องข้อมูล

                                                        ขุมความรู้ (Core Competency)

๑. กระบวนการการบริหารจัดการการพัฒนาเพื่อการเปลี่ยนแปลงชีวิตชุมชนผ่านโครงการศึกษาวิจัย และการสร้างภาคีความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพจะส่งผลให้สามารถขยายผลการศึกษาและก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพชีวิตได้

๒. ข้อมูลและกระบวนการจัดเก็บข้อมูลที่ดีสามารถทำให้ประชาชนเกิดการมีส่วนร่วมเรียนรู้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงชีวิตชุมชน

                                                                    ข้อเสนอเชิงกลยุทธ์

๑. หน่วยงานกรมฯ ควรแสวงหาความร่วมมือ ในการดำเนินการพัฒนาชุมชนด้วยรูปแบบและวิธีต่างๆ ที่หลากหลายร่วมกับภาคีพัฒนาต่างๆให้มากขึ้น

๒. หน่วยงานกรมฯ ควรพัฒนาการใช้ประโยชน์ข้อมูลที่เน้นมุ่งตอบสนองปัญหาและความต้องการชุมชนมากขึ้น


                                                                                 บุญส่ง เวศยาสิรินทร์
                                                                     นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ
                                                                  สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเชียงราย

สตรีลำปาง..กับบทบาทการเป็นผู้นำในสังคมปัจจุบัน

2011-06-01T16:07:00.016+07:00

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง ได้รับการประสานงานจากกลุ่มเครือข่ายสตรีลำปาง ในการจัดประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง สตรีกับบทบาทการเป็นผู้นำในสังคมปัจจุบัน (โครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำกลุ่มเครือข่ายสตรีลำปาง) จำนวน 2 รุ่น

ในวันที่ 4 พฤษภาคม 2554 เป็นแกนนำเครือข่ายสตรีอำเภอแจ้ห่ม-วังเหนือ สถานที่ประชุมที่ห้องประชุมร้านแอ่วอิ่ม อำเภอแจ้ห่ม และวันที่ 5 พฤษภาคม 2554 เป็นกลุ่มแกนนำสตรีในอำเภอเมืองลำปาง ที่ห้องประชุมโรงแรมรีเจนท์ลอร์ด

แนวคิดของเครือข่ายสตรีลำปาง

ในยุคที่สตรีมีบทบาทและหน้าที่สำคัญมากขึ้น..เพื่อให้สตรีมีการแสดงบทบาทและสถานการณ์ตามความเหมาะสม รวมทั้งเพื่อแสวงหาความรู้และแนวคิดใหม่ๆให้กับตนเอง เพื่อนำไปประยุกต์ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม เครือข่ายในฐานะองค์กรสำคัญที่ดำเนินงานทางด้านสตรี เด็ก เยาวชน ผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุ ได้เล็งเห็นถึงประโยชน์ที่จะเสริมสร้างศักยภาพในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองของสตรีให้ดียิ่งขึ้น

กลุ่มเครือข่ายสตรีสำปางเล็งเห็นความสำคัญในโครงการพัฒนาศักยภาพแกนนำสตรี ให้มีวิสัยทัศน์ มีบุคลิกภาพโดดเด่นเป็นที่น่าเชื่อถือ สร้างการยอมรับ สร้างทัศนคติที่เอื้อต่อการบริการ ให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ เป็นฐานพลังในการขับเคลื่อนกิจกรรมต่างๆ ให้ประสบความสำเร็จ เป็นแบบอย่างที่ดีในการแก้ไขปัญหาสังคม..นำไปสู่การพัฒนาต่อไป.

วิธีการ/กระบวนการ...ชวนคิดชวนคุย..ฝึกปฏิบัติ..

*รู้จักเขารู้จักเรารู้จักกัน กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ นันทนาการ..หาความคาดหวัง...

**แลกเปลี่ยนทัศนะ..ความสุขของแม่ญิงลำปาง..

ผลการเรียนรู้..ในภาพรวมทั้งสองรุ่น แม่ญิ๋งลำปางต่างให้นิยามความสุขได้อย่างเข้าใจถึงความสุขที่แท้จริง เป็นความสุขทางใจที่ได้อยู่กับครอบครัว ดูแลคนที่รัก ทำในสิ่งที่ชอบและได้ดูแลช่วยเหลือคนอื่น..ชุมชน..สังคม..

***ประเด็นแลกเปลี่ยนเชื่อมต่อความสุขที่เครือข่ายสตรีได้ทำเพื่อชุมชน/สังคม 3 ประเด็น...ใช้วิธีแบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็น+ส่งตัวแทนนำเสนอ ให้กลุ่มใหญ่เติมเต็มเพิ่มเติม

ประเด็นนำเสนอ..คุณลักษณะของแกนนำสตรีพึงประสงค์

ใน 3 ประเด็นหลักๆ คือ
1.คุณสมบัติแกนนำสตรีพึงประสงค์
2.บทบาทหน้าที่ของแกนนำสตรี
3.ผู้นำสตรีหรือแกนนำสตรีควรมีทักษะ ความรู้ ความสามารถในเรื่องอะไรบ้าง

ประเด็นแลกเปลี่ยน..บทบาทหน้าที่ของผู้นำสตรี/แกนนำสตรี
ควรจะทำบทบาท..หน้าที่อะไรอย่างไรบ้าง..

ประเด็น..ผู้นำสตรีควรจะมีความรู้ความสามารถในด้านใดบ้าง
หรือในเรื่องอะไรบ้าง..

กระบวนการในช่วงเช้าจะทำให้แกนนำ+สมาชิกเครือข่ายสตรี ได้ทบทวนตัวเองและเข้าใจบทบาทหน้าที่ในฐานะตัวแทนสตรีหรือแกนนำสตรีจากหม่บ้านชุมชนมากยิ่งขึ้น เป็นการปรับทัศนคติในการทำงานร่วมกัน ส่วนช่วงบ่ายจะเป็นการพัฒนาทักษะการพูดในที่ชุมชน ผ่านการฝึกปฏิบัติร่วมกัน

               สุดท้ายของกระบวนการเป็นการสรุปผลการเรียนรู้ร่วมกันของเครือข่ายสตรี รวมทั้งสะท้อนความคิดเห็น เสนอแนวทางข้อเสนอแนะในการพัฒนาศักยภาพสมาชิกเครือข่ายสตรีลำปาง ผ่านกิจกรรมงานโครงการที่องค์กรเครือข่ายสตรีได้วางแผนทำงานร่วมกัน..

                                                                                                    ทีมวิทยากรศูนย์ฯลำปาง
                                                                                                    1.นายสงัด หมื่นตาบุตร
                                                                                                    2.นางอัญชลี ป่งแก้ว
                                                                                                    3.นายธาดา ธีระวาทิน
                                                                                                    4.นายธนาศักดิ์ เตชะวงศ์

เวทีค้นหาความสุข..ที่บ้านทุ่งข้าวหาง เวียงหนองล่อง

2011-05-02T11:57:00.061+07:00

วันพฤหัสบดี 28 เมษายน พ.ศ.2554 ทีมงานศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง ได้ไปช่วยเดินเวทีค้นหาความสุขของชุมชนบ้านทุ่งข้าวหาง ต.ตะเคียนปม อ.ทุ่งหัวช้าง จ.ลำพูน

กระบวนการที่ใช้

หลังจากที่พัฒนาการอำเภอทุ่งหัวช้าง คุณพิเชษฐ์ อาจสามารถ ได้พูดคุย บอกที่มาที่ไปและวัตถุประสงค์ของการพูดคุยกันในวันนี้แล้ว คุณอภิวัฒน์ ธีระวาสน์ หัวหน้ากลุ่มงานส่งเสริมและพัฒนาการชุมชน สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดลำพูน ได้ชวนพูดคุยทบทวนทำความเข้าใจร่วมกัน..

หมู่บ้านทุ่งข้าวหางในบทบาทของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงเฉลิมพระเกียรติ 84 พรรษาของในหลวงและการเตรียมการประกวดหมู่บ้านต้นแบบฯของที่นี่ด้วย
ทีมวิทยากรจากศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนลำปาง เริ่มต้นกระบวนการด้วยการชวนคุย ทำความคุ้นเคยชาวบ้านในศาลากว่า 160 คน (กลุ่มเป้าหมายเป็นตัวแทนครัวเรือนทุกหลังคาเรือน จึงมีทั้งผู้เฒ่าผู้แก่ แม่บ้าน เยาวชน ไปจนถึง ตัวเล็กตัวน้อย) พร้อมการแนะนำตัวของทีมงาน
แต่ละคน

วิเคราะห์ความสุข ของชาวบ้านทุ่งข้าวหาง
          เราทักทายพูดคุยแบบเป็นกันเอง ให้มองเห็นกันเป็นลูกหลาน และชวนกันคุยถึงเรื่องจะทำอย่างไรให้รักษาความเป็น “สุขเย็น” ที่บ้านบ้านทุ่งข้าวหางให้มีไว้ต่อ ๆ ไป
          เราชื่นชมตั้งแต่รถวิ่งเข้ามาในหมู่บ้าน ที่ร่มรื่นสะอาดตา บรรยากาศเย็นสบาย (เมื่อคืนฝนตก) เขียวชอุ่มชุ่มชื้นไปทั้งหมู่บ้าน แต่ละบ้านอยู่กันแบบวิถีเดิม ๆ ..ไม่มีรั้วกั้นแบ่งเขตบ้าน..บริเวณบ้าน บ่งบอกถึงความสุขสงบ... ความเป็นพี่น้องและเครือญาติกัน ทุกคนยืนยันว่าที่นี่มีอยู่ “พริกมีบ้านเหนือ เกลื๋อมีบ้านใต้ ขะมิ้นจั๊กไค มีบ้านปี้บ้านน้อง”

               เราเห็นเด็กเล็ก ๆ กลุ่มหนึ่งนั่งด้านหน้าเวทีอย่างกระตือรือร้นการพูดคุยในศาลาวัด..ที่มีภาพเขียนฝาผนังเป็นเรื่องราวประเพณีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชน “คนยอง” จึงขอเริ่มต้นด้วยการเล่านิทานที่เป็นคติธรรมที่ได้ฟังมาจากพระเช่นกัน...เด็ก ๆ เริ่มขยับตัว ผู้เฒ่า...เริ่มเงียบ..เงี่ยหูฟังกันว่า...จะยังไง?
               มีปลา 3 ตัวในแม่น้ำ พูดคุยกันว่า เย็นนี้รู้ว่าจะมีคนหาปลามาทอดแหจับปลาที่นี่...
               ปลาตัวแรก เชื่อเรื่องเวรกรรม...บอกว่ามันถึงเวลาตายของเราแล้ว ...ก็ให้มันแล้วแต่เวรแต่กรรมเถอะ..
               ปลาตัวที่สอง เชื่อเรื่องความเพียร...เขาเริ่มต้นว่ายทวนน้ำหนี้จากไป...ด้วยเชื่อว่า ถ้าพยายามว่ายทวนน้ำไปเสียแต่ตอนนี้...ก็มีมีโอกาสรอดตายจากคนจับปลา..
               ปลาตัวที่สาม เชื่อเรื่อง “ปัญญา” เขาเริ่มตั้งสติคิดวางแผน ถ้าหากเราถูกจับได้..จะแกล้งทำเป็นตายแล้วหาทางหาจังหวะหนี้รอด...

               แน่นอน...เมื่อคนหาปลามาถึงแม่น้ำ....ปลาตัวแรกถูกจับไป ตามเวรกรรมที่เขาเชื่อ...ไม่มีปลาตัวที่สอง อยู่ให้จับ...เพราะใช้ความเพียรพยายามว่ายน้ำทวนกระแสน้ำเชี่ยว...หนี้หายไปแล้ว...เมื่อคนหาปลาจับปลาตายขึ้นมาได้...เขาไม่สนใจมันเลยและโยนทิ้งไปเสีย...รอดด้วยปัญญา..
               เราทุกคนก็เช่นกัน...ไม่มีใครงอมืองอเท้านั่งรอให้เวรกรรมหรือใคร..เป็นตัวกำหนดชีวิตของเรา...ถ้าต้องเกิดมาเป็นคนจน(ด้วยเวรกรรมแต่ปางก่อน) ก็ต้องใช้ความเพียรพยายาม และสติปัญญาในการดำเนินชีวิต..ขยันหมั่นเพียร...เก็บออม...ใช้ชีวิตด้วยปัญญา..ด้วยวิถีแห่งความพอดี พองาม เหมาะสม สมดุล...พอเพียง..

แล้วความสุขของคนบ้านทุ่งข้าวหางคืออะไร? (บ้าง...)
              ตั้งคำถามรวม ๆ กันก่อน...ถ้าอยากมีความสุขสัก 1 ชั่วโมงทำอะไรดีเอ่ย?...
สุภาษิตจีนบอกว่า......
ถ้าอยากมีความสุขสัก 1 ชั่วโมง...จงงีบ....
ถ้าอยากมีความสุขสัก 1 วัน.. จงตกปลา
ถ้าอยากมีความสุขสัก 1 เดือน.. จงแต่งงาน
ถ้าอยากมีความสุขสัก 1 ปี.. จงรับทรัพย์
แต่ถ้าอยากมีความสุขตลอดชีวิต...จงช่วยเหลือผู้อื่น...ทำให้คนที่อยู่ข้างหน้าเรามีความสุข...(การทำให้คนอื่นมีความสุข ทำได้หลายวิธี ไม่เฉพาะแต่ช่วยเหลือกันเป็นสิ่งของเงินทอง...แต่เป็นคำพูด...เป็นกำลังใจ เป็นคำแนะนำสั่งสอน เป็นความรู้ เป็นน้ำใจ ฯลฯ)

                 ถึงตอนนี้ ให้แต่ละคนคิด...ถามตัวเองว่า..อะไร หรือสิ่งไหนบ้าง
หรือทำอะไร...แล้วตัวเรามีความสุข...ได้ถามไปทีละคน ทั้งคนหนุ่มสาว พ่อหลวง อบต. ...เยาวชน...เด็กเล็ก จนถึงความสุขของคนเฒ่าคนแก่...
                ได้อยู่กับพ่อกับแม่...มีความสุข...คำตอบของเด็กน้อย...
                ได้อยู่กับครอบครัวพร้อมหน้า…มีความสุข...เยาวชนตอบ
                ได้ทำกับข้าวให้ลูกผัวกิน.....แม่บ้านแม่เรือน
                ได้ดูแลคนเฒ่า...คำตอบคนเป็นลูกสาว
                ได้ทำงานทุกวัน....พ่อบ้านบอก..
                ดูแลกัน อยู่กันดี...เห็นหน้าลูกหน้าหลาน ..มีความสุข..คำตอบของผู้เฒ่า..
                เห็นลูกบ้านรักใคร่สามัคคีกันดี....พ่อหลวงบ้าน
                เห็นชาวบ้านร่วมไม้ร่วมมือกัน ไม่ทะเลาะกัน...ส.อบต....ฯลฯ

                ทีมงานศูนย์ฯลำปางขึ้นฟลิปชาร์ท พยายามแยกให้เป็นสองฝั่งของความสุข..ที่เป็นความสุขทางโลก (กามสุข) กับความสุขทางจิตใจ แต่ผลปรากฏว่าคนที่นี่มีคำตอบ...เป็นความสุขทางจิตใจเกือบทั้งหมด (มีเด็กเยาวชนผู้ชายวัยรุ่นเพียงคนเดียว ที่บอกว่า ความสุขของผมเกิดขึ้นเมื่อมีเงินใช้...ซึ่งเราก็บอกในเวทีว่า..เป็นเรื่องธรรมดาที่คนเราจะรู้สึกแบบนี้ )

สรุปให้เห็นว่า..ความสุขของคนบ้านทุ่งข้าวหาง..นี้ล้วนแล้วแต่เป็นความสุขที่ไม่ต้องซื้อหา หรือลงทุนอะไรมากมาย...แต่อยู่นานกว่าความสุขทางกาย..ที่ต้องลงทุนสูง แล้วก็อยู่ไม่นาน...
(ตัวอย่าง ใด้กินอาหารราคาแพง ๆ..ใส่เสื้อผ้าสวย ๆ มียี่ห้อ ราคาสูง... ไปท่องเที่ยวไกล ๆ ถูกหวย รวยแชร์..... ล้วนเป็นสุขสั้น ๆ แต่ต้องลงทุนสูงทั้งนั้น..)

แล้วเราจะรักษาความสุข..หรือสร้างความสุขร่วมกันในชุมชน

                                เราได้อย่างไร? เราจะวางแผน “คุ้มบ้านสร้างสุข” ร่วมกันอย่างไร...

             บ้านทุ่งข้าวหาง แบ่งกันเป็น 12 คุ้ม(ป๊อก)...เป็นเรื่องที่ดีมาก ๆ ในการแบ่งกันดูแลช่วยเหลือกันภายในคุ้ม เป็นการลดภาระ ไม่ผลักภาระให้การพัฒนาหมู่บ้านชุมชนเป็นเรื่องของพ่อหลวงบ้าน กม. ส.อบต. หรือแกนนำชุมชนแต่ฝ่ายเดียว .. แต่การแบ่งเป็นป๊อก ๆ ดูแลกันและกัน จะทำให้ดูแลกันทั่วถึงกว่า..มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมในชุมชนได้มากกว่าด้วย..

              ทีมงานศูนย์ฯ ขึ้นผังหมู่บ้าน..ให้เวทีช่วยกันเติม ช่วยกันวาดภาพรวมของชุมชน..บ้านทุ่งข้าวหาง.. - มีอะไรอยู่ตรงไหน?
        - ทุนทางธรรมชาติ เทือกสวนไร่นา ที่ทำกิน กลุ่ม องค์กรในชุมชน ฯลฯ
         - ประเพณีในแต่ละเดือน
         - ปฏิทินฤดูกาล ฯลฯ
         - ช่วยกันลากเส้นบอกขอบเขตแต่ละคุ้ม ว่าครอบคลุม/มีทุนในคุ้มอะไรบ้าง

แบ่งกันออกไปตามใต้ต้นไม้ มุมต่าง ๆ บริเวณวัดทุ่งข้าวหาง

เป็น 6 กลุ่มพร้อมพี่เลี้ยงกลุ่มแต่ละกลุ่มๆละ 2 ป๊อก...(1+2) (3+4) (5+6) (7+8).... ประเด็นแลกเปลี่ยนคือ

1. ให้วิเคราะห์ว่าแต่ละป๊อกมีของดีอะไร
     - สิ่งที่ภาคภูมิใจ...เป็นข้อเด่น...เป็นอัตตลักษณ์ เป็นทุน (เป็นตืน) ที่มีอยู่ในป๊อกของตัวเอง
     - ค้นหาสิ่งดี ๆ ให้ครอบคลุมทั้งด้านทรัพยากร ส่งแวดล้อม ประเพณีวัฒนธรรม สังคม... กลุ่ม/กิจกรรมในป๊อก ฯลฯ
   * ไม่มีการพนัน * สามัคคี เอื้ออาทร มีส่วนร่วม* กลุ่มต่าง ๆ เยอะ* ปลูกผักกินเองทุกหลังคา * ฯลฯ..

2. แล้วยังมีอะไรในป๊อกเราที่ยังไม่ดี...เป็นปัญหา..อยากปรับปรุง หรือยังไม่ได้ดั่งใจ
    (หมะเปิงใจ๋)
ตัวอย่างจาก ป๊อก 3+4 ..
* กลิ่นเหม็นจากขยะ มาจากป๊อก 7 มีหลุมขยะ +เผาขยะ* การเผาขยะ * กลิ่นเหม็นจากฟาร์มหมู
* ซุ้มป๊อกยังไม่ได้พัฒนา/ปรับปรุง* คนกินเหล้าในงานศพ* อบายมุข...เรื่องเหล้า* ฯลฯ

3. อยากเห็นป๊อกตัวเองเป็นอย่างไร? (ภาพความสุขของแต่ละป๊อก)
- รักใคร่สามัคคีกัน มีส่วนร่วมในทุกกิจกรรม
- รักษาประเพณีวัฒนธรรม
- มีการเก็บออมทุกหลังคา
- มีสิ่งแวดล้อมดี สะอาดเรียบร้อย
- มีซุ้มสมุนไพรของคุ้ม+ปลูกพืชสมุนไพรทุกหลังคา
- ในงานศพไม่มีการกินเหล้า..ฯลฯ


4. ให้แต่ละคุ้มลำดับความสำคัญว่าอยากจะทำเรื่องอะไรก่อนให้เป็นเป้าหมายหลัก ๆ

5. ๆ ในการพัฒนาป๊อก /คุ้ม ของตัวเอง(4-5 ข้อแล้วแต่กลุ่มคิด)ตั้งเป็นเป้าหมายหลัก

6. (แต่ละเป้าหมาย) หาวิธีการสำคัญ ๆ ที่จะทำ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนั้น ๆ
   ตั้งคำถามในกลุ่มว่า ถ้าทำตามวิธีการเหล่านี้แล้ว ทำให้เป้าหมายที่ตั่งไว้เกิดขึ้นจริงไหม?
   ทุกคนยืนยัน..
7. ถามต่อว่า...ถ้าเรา/คนข้างนอกชุมชนมาดุ..จะดูจากอะไรที่บอกว่าทำได้ตามเป้าหมาย..ทำได้สำเร็จแล้ว.. = ดูความสำเร็จดูได้อย่างไร? (ดูความสำเร็จจากรูปธรรมอะไร? = ตัวชี้วัด)

ตัวอย่าง เป้าหมาย : คนในป๊อก มีพืชผักสมุนไพรปลูกไว้กินเองทุกหลังคาเรือน (16 หลัง/ป๊อก)

                   วิธีการ : ประชาสัมพันธ์ผ่านเสียงตามสาย
                                : ประชุมลูกป๊อก ให้เห็นความสำคัญ/ทำความเข้าใจร่วมกัน
                                : แต่ละหลังคาปลูกพืชผักสมุนไพรบริเวณบ้านตนเอง (ทำอยู่แล้ว)
                               : แลกเปลี่ยน พืชสมุนไพร ระหว่างครัวเรือน + แบ่งปัน

        ดูความสำเร็จ : มีพืชสมุนไพรทุก ๆ หลังคาเรือน (ในป๊อก)
                                : คนในป๊อกไม่ไปซื้อผักในตลาด แต่มีการแลกเปลี่ยนหรือขอกัน/แบ่งปันพืชผักสมุนไพรกันภายในป๊อก

กลับมารวมกันในศาลา ให้อาสาสมัคร ตัวแทนป๊อกมานำเสนอผลงาน

สรุปเชื่อมโยง

จะทำอะไร ต้องมีแผนงานร่วมกัน แผนคุ้มบ้านสร้างสุข วางเป้าหมายหลัก ๆ ให้ชัดเจน แล้วหาวิธีการสำคัญ ๆ หลัก ๆ เพื่อไปสู่เป้าหมาย...ทำทุกเริ่องแล้วต้องมองเห็นผลงานสำเร็จที่เป็นรูปธรรม...วัดได้...มองเห็น ถ้าเราทำสำเร็จ ..เราทำได้ตามเป้าหมายที่วางไว้..ซึ่งเป็นเรื่องที่ทำกันเป็นวิถีชีวิตของคนทุ่งข้าวหางแล้ว..นั่นคือ “ความสุขของชุมชนทุ่งข้าวหาง”

ชื่นชม..ยินดี..และมีความสุขกับทุกท่าน

ทีมวิทยากรศูนย์ลำปางฯ

อัญชลี ป่งแก้ว บันทึก/เขียน
ดวงธิดา อำนาจผูก พิมพ์/เรียบเรียง

นกสานไม้ไผ่..ของฝากจากผู้เฒ่าบ้านทุ่งข้าวหาง
ต.ตะเคียนปม อ.ทุ่งหัวช้าง จ.ลำพูน
28 เมษายน 2554

ประสบการณ์และความสำเร็จจากการทำน้ำยาเอนกประสงค์ชีวภาพ

2011-04-21T10:34:00.002+07:00

ชื่อเรื่อง : ประสบการณ์และความสำเร็จจากการทำน้ำยาเอนกประสงค์ชีวภาพ

เจ้าของความรู้ : นางเรืองกัลยา เสนากุล
ตำแหน่ง           :   ประธานกลุ่มฟื้นฟูเกษตรกร
ที่อยู่                 : ๑๑๙ หมู่ที่ ๕ ตำบลสบสาย อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่
เบอร์โทรศัพท์   :   โทร. ๐๘๖-๐๘๘๑๙๗๙
ผู้บันทึกความรู้:   นางดวงธิดา อำนาจผูก ตำแหน่ง นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ

                       เมื่อประมาณปี พ.ศ.๒๕๔๘    ได้ไปเข้ารับการอบรมการทำน้ำยาเอนกประสงค์ที่จังหวัดสิงห์บุรี   ตามโครงการฝึกอบรมการทำน้ำหมักชีวภาพและทำปุ๋ยชีวภาพ ตามสูตรของ ธกส.
ทำได้อยู่ ๑ ปี ในส่วนของปุ๋ยได้ผลผลิตแต่ทางใบ คือต้นไม้แตกใบสวย แต่ไม่มีผลผลิต จึงเลิกทำปุ๋ย..        ส่วนน้ำยาเอนกประสงค์ แชมพูตามสูตรของ ธกส. ใช้แล้วผมร่วง เลยลองคิดสูตรใหม่ขึ้นเอง จากการนำส่วนผสมของผลประคำดีควาย ส้มป่อย มะเฟือง มะกรูด มะนาว มารวมกัน ในปริมาณ สมุนไพร ๓ ส่วน ต่อ กากน้ำตาล ๑ ส่วน นำมาหมักไว้ด้วยกัน เพื่อทำหัวเชื้อจุลินทรีย์ชีวภาพ ทดลองทำหลาย ๆ ครั้ง ลองผิดลองถูกมาก่อน
                        ต่อมา กากน้ำตาลมีราคาสูงขึ้น และได้เรียนรู้จากการศึกษาด้วยตนเอง และจากการดูรายการทางโทรทัศน์ ก็ได้สูตรใหม่ คือใช้น้ำมะพร้าวแทนกากน้ำตาล เพราะในน้ำมะพร้าวมีธาตุอาหารที่จุลินทรีย์ต้องการและเจริญเติบโตได้ดี เหมาะสำหรับการทำน้ำหมักชีวภาพมาก อีกทั้งราคาก็ถูกกว่ากากน้ำตาลหลายเท่าตัว ทดลองทำแล้วได้ผลดี สามารถผลิตเป็นน้ำยาเอนกประสงค์สูตรน้ำหมักชีวภาพใช้ประโยชน์ครอบคลุมได้หลายด้าน เช่น เป็นน้ำยาล้างจาน ซักผ้า สบู่เหลวอาบน้ำ แชมพู ล้างห้องน้ำ โดยไม่ต้องใช้สารเคมี

                       เคล็ดลับหรือเทคนิคในการทำน้ำหมักชีวภาพ คือ   นำส่วนผสมของสมุนไพรต่าง ๆ เช่น ผลประคำดีควาย ส้มป่อย มะเฟือง มะกรูด มะนาว มารวมกัน หมักกับน้ำมะพร้าว เป็นเวลา ๑ เดือนก็จะได้หัวเชื้อ จากนั้นก็นำมาต่อยอดคือ นำหัวเชื้อ ๑ ส่วน ผสมน้ำมะพร้าว ๑๐ ส่วน กับน้ำเปล่า ๓ ส่วนผสมเข้าด้วยกันและหมักไว้ต่อเพื่อให้จุลินทรีย์ขยายอีก ๗ วัน

                     วิธีการศึกษา/แก้ปัญหา
                     ศึกษาจากหนังสือ ตำรา และสื่อต่าง ๆ เช่นรายการโทรทัศน์ ทดลองทำด้วยตัวเอง ลองผิดลองถูก จนได้ผลและวิธีการที่เหมาะสม

                     ผลที่ได้รับ ได้เรียนรู้ สามารถลดรายจ่าย มีรายได้เสริม มีคุณภาพชีวิตที่ดี ได้ใช้ของที่ผลิตเองซึ่งปลอดภัยจากสารเคมี

                    สิ่งที่ได้เรียนรู้ เกิดความภาคภูมิใจที่ได้เรียนรู้ด้วยตนเอง สามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ยึดแนวทางการดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง และได้เผยแพร่ความรู้แก่ผู้สนใจทั่วไป

เด็กและเยาวชนกับการพัฒนาชุมชน

2011-04-20T11:39:00.005+07:00

ชื่อเรื่อง : เด็กและเยาวชนกับการพัฒนาชุมชน

เจ้าของความรู้ : นายคมสันต์ นันทนัด

ตำแหน่ง : ประธานสภาเด็ก

ที่อยู่ : 293 ม.3 ต.เหล่ายาว อ.บ้านโฮ่ง จ.ลำพูน

เบอร์โทรศัพท์ : โทร. 083-207-1201

ผู้บันทึกความรู้ : นายธาดา ธีระวาทิน

นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการ

เรื่องเล่า / สาเหตุของปัญหา

จากอดีตถึงปัจจุบันการทำงานในชุมชนส่วนใหญ่ ดำเนินการโดยแกนนำ หรือผู้นำชุมชน ทำให้การวางแผนการพัฒนาชุมชนถูกกำหนดโดยคนบางกลุ่ม ไม่ครอบคลุมกลุ่มคนในชุมชน ปัญหาต่างๆ ที่สะท้อนออกมาทางวิธีการแก้ปัญหาจึงเป็นวิธีการแก้แบบเดิมๆ ที่ไม่ค่อยจะประสบผลสำเร็จมากนัก มีการมองชุมชนแบบแยกส่วน การแก้ปัญหาทีละจุด ไม่มีการมองเป็นภาพรวมของชุมชน แก้จุดหนึ่งแต่ส่งผลกระทบกับอีกจุดหนึ่ง วนกันไปไม่จบสิ้น

วิธีการแก้ปัญหา

กลุ่มเด็กๆ และเยาวชนในชุมชนเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่สมควรเข้ามามีบทบาทการพัฒนา เพื่อคอยกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนชุมชนร่วมกับผู้นำชุมชน โดยเริ่มจากการส่งเสริมแนวคิดที่ถูกต้องให้กับเด็กและเยาวชนในชุมชนตั้งแต่เล็กๆ และหนุนเสริมกิจกรรมการพัฒนาที่มาจากความคิดของเด็กๆ ให้เด็กได้ลองคิดวิเคราะห์และวางแผนจากตัวเด็กเอง โดยมีผู้ใหญ่คอยให้คำแนะนำและสนุบสนุน รวมทั้งการปลูกจิตสำนึกรักบ้านเกิดและส่งเสริมให้เด็กกล้าแสดงออก มีภาวะผู้นำในการดำเนินชีวิต

                                                            เทคนิคในการทำงานชุมชน

                         เริ่มแรกควรมีมุมมองที่ดีต่อชุมชนของเรา มีสำนึกรักบ้านเกิด มีความเสียสละในทุกด้าน ทั้งด้านแรงกาย เวลา ซึ่งเด็กและเยาวชนพอจะมีอยู่ ทำงานร่วมกับผู้ใหญ่ โดยขอรับคำปรึกษาคำแนะนำจากผู้เฒ่าผู้แก่ และนำมาประยุกต์ใช้กับแนวคิดใหม่ๆ สุดท้ายควรหมั่นศึกษาหาความรู้ใหม่ๆเพิ่มเติมตลอดเวลา

การบริหารจัดการโดยชุมชน: กรณีกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง

2011-04-19T11:23:00.014+07:00

เจ้าของความรู้ : นายธนสิทธิ์ เนื้อนวลจันทร์
ตำแหน่ง : ประธานกลุ่มออมทรัพย์บ้านหลวง

ที่อยู่ติดต่อ : บ้านเลขที่ 4 หมู่ที่ 8 บ้านหลวง ต.แม่เงา อ.ขุนยวม

                            จ.แม่ฮ่องสอน 58140
โทรศัพท์          : โทร. 089-9514589
ผู้บันทึกความรู้   : นางอัญชลี ป่งแก้ว
                               นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการ

ปี พ.ศ.2547 บ้านหลวง หมู่ที่ 8 เป็นหมู่บ้านตั้งใหม่ แยกออกมาจากบ้านต่อแพ หมู่ที่ 1 กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านหลวงจึงเกิดขึ้น โดยแบ่งเงินออมทรัพย์ฯ จากกลุ่มเดิม มาประมาณ 2 ล้านบาท และสมาชิกได้เลือกผู้เล่าเป็นประธานกลุ่มออมทรัพย์ฯ

บ้านหลวงตั้งแต่นั้น

กลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง ยังคงยึดกฎระเบียบของกลุ่มออมทรัพย์ฯ เดิม คือ ให้สมาชิกฝากเงินออมได้ ตั้งแต่วันที่ 1-10 ของทุกเดือน หลังจากนั้นคณะกรรมการกลุ่มออมทรัพย์ฯ จะรวบรวมเงินออมของสมาชิกไปฝากที่ธนาคารขุนยวม..

                      การบริหารจัดการของกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง..

                      กติกาของกลุ่มฯมีอยู่ว่า..หากสมาชิกต้องการกู้เงินกลุ่มออมทรัพย์ฯ ถึงแม้จะมีเงินสะสมจำนวนมาก แต่ก็ต้องหาคนมาค้ำประกัน โดยกู้เงินได้ภายในวงเงินที่ตัวเองมีอยู่เท่านั้น เพื่อเป็นการป้องกันเงินสูญหาย มติของกลุ่มฯ ให้เสียดอกเบี้ยร้อยละ 1 บาทต่อเดือน ( เท่ากับร้อยละ 12 บาทต่อปี ) ซึ่งไม่ขัดต่อกฎหมาย.. บริหารจัดการจนปัจจุบันมีเงินสัจจะสะสมอยู่ 5,712,300 บาท มีสมาชิกรวม 279 คน

                     ไม่มีการจำกัดการออม แต่ละครอบครัวจะออมกี่คนก็ได้ เพื่อเป็นการส่งเสริมการออม และเป็นการสะสมทรัพย์ จะออมมากน้อยเท่าไหร่ก็ได้.. ไม่จำกัด

                     เส้นทาง..สร้างดอกออกผล..
                     ขึ้นอยู่กับกำไรสุทธิแต่ละปี..การบริหารจัดการคือ เมื่อธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์( ธกส.) ออกสลากทวีโชค กรรมการกลุ่มออมทรัพย์ฯได้พูดคุยปรึกษากันว่า กลุ่มออมทรัพย์ฯของเรามีเงินออมของสมาชิกจำนวนมาก หากไม่มีการบริหารจัดการ ก็จะมีปัญหาเรื่องการปันผลให้กับสมาชิก กรรมการจะต้องทำให้สมาชิกเห็นผลงาน จึงจะเกิดการยอมรับของคนในชุมชนที่เป็นสมาชิก วิธีการคือเอาเงินออมฯ ไปซื้อสลาก ธกส. จำนวน 1.5 ล้านบาท ซึ่งในแต่ละเดือนจะถูกรางวัลอย่างน้อย 600 -700 บาททุกเดือน ตลอดเวลา 3 ปีของอายุสลากทวีโชค รวมแล้วได้เงินปันผลและเงินจากถูกรางวัลเป็นเงิน 9 หมื่นกว่าบาท ทำให้ในปีก่อนกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง มีผลกำไรสุทธิ 2 แสนกว่าบาท และได้ปันผลกำไรให้สมาชิกในอัตราร้อยละ 3 บาท/หุ้น/ปี ได้ผลดีกว่านำเงินไปฝากธนาคาร ที่ปันผลให้เพียงร้อยละ 0.70 บาท ชาวบ้านจึงเห็นว่ากลุ่มออมทรัพย์ฯ มีความมั่นคง และมีการบริหารจัดการได้ดี

              รายได้จากดอกเบี้ยของสมาชิก รายได้ที่สำคัญของกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง คือ รายได้จากสมาชิกกู้ยืมเงินออมทรัพย์ฯ ในอัตราร้อยละ 1 บาท/เดือน นำมาสร้างกิจกรรมและสวัสดิการ ดังนี้..

1.ซื้อปุ๋ย ให้สมาชิกยืมไปทำทำการเกษตร พอหลังฤดูเก็บเกี่ยวแล้วเสร็จ ก็ให้เอาค่าปุ๋ยมาคืนพร้อมดอกเบี้ยเพียงเล็กน้อย

2.หลังจากซื้อสลากทวีโชคครบ 3 ปีแล้ว ได้นำเงินออมทรัพย์ฯ ไปซื้อที่นา จำนวน 21 ไร่ วงเงิน 1.3 ล้านบาท เพื่อให้สมาชิกกลุ่มออมทรัพย์ฯ หรือคนในหมู่บ้านผู้ที่ประสงค์จะเช่าที่นา หรือผู้ที่ไม่มีที่ดินทำกิน..แล้วเก็บค่าเช่าเป็นข้าวเปลือก ใส่ยุ้งฉางเก็บไว้ได้ประมาณ 2 พันกว่ากิโลกรัม
                   ถ้าชาวบ้านไม่มีข้าวกิน หรือไม่มีที่ซื้อข้าวเปลือก ทางกลุ่มจะขายให้คนในหมู่บ้านก่อน แต่ถ้าไม่มีใครประสงค์ก็จะขายข้าวเปลือกให้พ้อค้า เพื่อทำกำไร โดยจะเก็บข้าวเปลือกตั้งแต่ต้นฤดูทำนา พอปลายฤดูก็จะขายได้กำไร

3. จากกำไรสุทธิแต่ละปี จะนำมาแบ่งส่วนเพื่อดูแลเป็นสวัสดิการให้กับสมาชิก ได้แก่ หากสมาชิกกลุ่มออมทรัพย์ฯ เสียชีวิต จะบริจาคให้ 500 บาทต่อราย

4. ในทุกๆปี..กลุ่มออมทรัพย์ฯ จะจัดงานปีใหม่และสนับสนุนเงิน 5,000 บาท เป็นของขวัญให้สมาชิกกลุ่มออมทรัพย์ฯได้จับฉลากได้เป็นของขวัญของรางวัลกัน เป็นกิจกรรมที่ทำร่วมกันทุกปี

ความภาคภูมิใจ..กลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง..
บริหารจัดการ..เพื่อชุมชนบ้านหลวง..

1.เป็นการส่งเสริมให้ชุมชนรู้จักอดออมไว้ เมื่อคราวจำเป็นหรือลำบาก
2.หมู่บ้านชุมชนบริหารจัดการในหมู่บ้านชุมชนเอง..ผลกำไรที่ได้ก็จะมาจุนเจือกันเอง
3.มีความเสี่ยงน้อยมาก กรรมการกลุ่มออมทรัพย์ฯ จะไม่ถือเงินสด ค่าตอบแทนคณะกรรมการก็ได้เท่า
   เทียมกันหมด มีการบริหารจัดการที่แม่นยำโปร่งใส สามารถทำผลกำไรให้สมาชิกเป็นที่ยอมรับ และ
   เกิดแรงศรัทธาของสมาชิกต่อกลุ่มออมทรัพย์ฯ ในที่สุด
4.ช่วยแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบให้กับสมาชิก
                 สมาชิกกลุ่มออมทรัพย์ฯ ที่เป็นหนี้กองทุนหมู่บ้าน(กทบ.) มักจะไปกู้ยืมเงินนอกระบบ ในอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 10 บาทขึ้นไป มาชดใช้หนี้ กทบ. ทำให้หนี้สินเพิ่มพูนต่อเนื่องไม่มีสิ้นสุด เพื่อเป็นการลดภาระหนี้สินของสมาชิก คณะกรรมการกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง จึงหาวิธีช่วยสมาชิกปลดหนี้ กทบ. โดยพิจารณาถึงความสามารถหรือเครดิตของสมาชิกแต่ละคนด้วย ตัวอย่างเช่น นาย ก.เป็นหนี้ กทบ. จำนวนเงิน 20,000 บาท พอครบ 1 ปี ต้องคืนเงิน 20,000 บาทและดอกเบี้ยร้อยละ 6 คือ 1,200 บาท เป็นเงิน 21,200 บาท ก็ให้นาย ก.เตรียมเงิน 5,000 บาท+ดอกเบี้ย 1,200 บาท ส่วนอีก 15,000 บาท กลุ่มออมทรัพย์ฯ จะเป็นผู้ชดใช้แทน แล้วให้นาย ก. กู้เงิน กทบ.เพียง 15,000 บาท ปีต่อไป ให้นาย ก.เตรียมคืนเงิน กทบ. 5,000 บาท + ดอกเบี้ย 900 บาท เงินกลุ่มออมทรัพย์ฯ 10,000 บาท คืนหนี้ให้ กทบ.ในปีที่ 2 ..นาย ก.ก็จะปลดหนี้กองทุนหมู่บ้านฯ ได้หมดภายในเวลา 4 ปี เป็นต้น

                     ในการทำงานของกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านหลวง  จะไม่เน้นวิชาการมากนัก แต่จะเน้นที่การบริหารจัดการกลุ่มมากกว่า ตัวผมเองค่อนข้างได้เปรียบเพราะเป็นผู้ใหญ่บ้านด้วย เป็นประธานกลุ่มออมทรัพย์ฯ ด้วย เมื่อไปประชุมที่อำเภอกลับมา ก็จะมาผสมผสาน.. พูดคุยปรึกษาหารือกันเรื่องการบริหารจัดการกลุ่มออมทรัพย์ฯ ในการประชุมของหมู่บ้านไปด้วยทุกครั้ง
                 " การทำงานในชุมชน ถ้าให้ชุมชนบริหารจัดการด้วยชุมชนเอง จะไปได้ดีกว่า
      ถ้าส่วนราชการเข้าไปจับด้วยกฎเกณฑ์ต่างๆ..จะยุ่งยาก...ถึงอาจล้มได้ และชุมชนก็รู้สึก
      อึดอัด.." เป็นทัศนะ..ผ่านประสบการณ์ของผู้เล่า..

ผู้บันทึก/เรียบเรียง อัญชลี ป่งแก้ว

ประสบการณ์และความสำเร็จจากการทำฟาร์มเห็ดหอม...

2011-04-05T14:15:00.007+07:00

ชื่อเรื่อง                ประสบการณ์และความสำเร็จจากการทำฟาร์มเห็ดหอม
เจ้าของความรู้    นายทวิท สว่างวงค์ อายุ ๔๓ ปี
ตำแหน่ง               ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน บ้านหลวง
ที่อยู่                     ๑๒๒ หมู่ที่ ๑ ตำบลบ้านหลวง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่
เบอร์โทรศัพท์      ๐๘๑-๑๙๘๖๓๖๕
ผู้บันทึกความรู้    นางดวงธิดา อำนาจผูก ตำแหน่ง นักจัดการงานทั่วไปชำนาญการ

เรื่องเล่า...
                 จากอดีต..รับราชการเป็นทหารพรานที่จังหวัดพิษณุโลก เมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๕๓๑ แต่ไม่ประสบความสำเร็จในชีวิต มาถึง ปี พ.ศ.๒๕๔๐ ลาออกจากราชการทหาร ย้ายมาอยู่กับครอบครัวที่ ตำบลบ้านหลวง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เริ่มต้นชีวิตใหม่..ด้วยการประกอบอาชีพขับรถรับจ้างส่งคนงาน อาชีพนี้ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ จน พ่อ แม่ เลิกที่จะมีความหวังในตัวของลูกชาย จากนั้นก็เริ่มหันมาให้ความสนใจการเพาะเห็ดหอม จากการที่ภรรยา ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกลุ่มเพาะเห็ดหอมในหมู่บ้าน แต่การทำในรูปกลุ่มไม่บรรลุผลสำเร็จ เนื่องจากการทำงานเป็นกลุ่มมักจะเกี่ยงงานกัน โดยเฉพาะการเพาะเห็ดหอมต้องดูแลเอาใจใส่เป็นอย่างมาก เพราะมีขั้นตอนการทำหลายขั้นตอน ตั้งแต่การนึ่งก้อนเห็ด การเขี่ยเชื้อ การตบก้อนเห็ด ทำในรูปกลุ่ม...เห็ดมักจะเสียมากกว่าดี เมื่อดูแลไม่ทั่วถึง ปริมาณที่เสียมีมากกว่า ๓๐ % จึงชวนภรรยาให้แยกตัวออกมาทำเอง และคิดหาวิธีไม่ให้เห็ดเสีย โดยมุ่งที่จะยึดเป็นอาชีพลัก...

ศึกษา..เรียนรู้..ลองผิดลองถูก
เริ่มแรกได้ไปขอความรู้จากผู้ที่เพาะเห็ดในหมู่บ้าน แต่ก็ไม่มีใครที่จะให้ความรู้ จึงได้เข้าไปศึกษาหาความรู้จากฟาร็มเห็ดนงนุช ในจังหวัดลำพูน แล้วก็นำมาศึกษาเพิ่มเติมและทดลองทำด้วยตัวเองที่บ้าน ลองผิดลองถูกหลายครั้ง จนรู้วิธีนึ่งก้อนเห็ด ว่าต้องใช้ความร้อนคงที่ เชื้อเพลิงที่ดีที่สุดคือซังข้าวโพดที่ให้ความร้อนคงที่ได้ดี ส่วนการกระตุ้นก้อนเชื้อเห็ด ด้วยการใช้รองเท้าตบ น้ำหนักแรงไป ราเขียวจะขึ้น ทำให้ก้อนเห็ดเสีย จึงเปลี่ยนวิธีใช้มือตบใช้น้ำหนักที่พอดี ไม่เบาเกินไป ไม่หนักเกินไป หลังจากนั้นก็เริ่มคิดค้นหาสูตรเพิ่มธาตุอาหารให้กับเชื้อเห็ด เพื่อให้ได้ผลผลิตมากกว่าเดิม ปกติเห็ดรุ่นหนึ่ง จะเก็บได้ ๔ รอบ ๆ ละ ประมาณ ๑๐ วัน ได้สูตรเพิ่มส่วนผสมโดยการเพิ่มส่วนผสมตามสัดส่วน คือ แกลบ ยิบซั่ม แคลเซียม น้ำตาลทรายแดง กากน้ำตาล ปริมาณผลผลิตที่ได้ ๑ ลำรถสิบล้อ จะผลิตก้อนเห็ดได้ ๒๓,๐๐๐ ก้อน ราคาขายก้อนละ ๗.๕๐ บาท คิดเป็นเงินประมาณ ๑๗๒,๕๐๐ บาท มีต้นทุนครั้งละ ๕๐,๐๐๐ บาท

ต่อมาก็ผลิตก้อนเห็ดขาย นอกจากการเก็บเห็ดสดขายอย่างเดียว ลูกค้าตอบรับดีมาก มีการดูแลลูกค้าหลังการขาย คือนำเอาประสบการณ์ การทำเห็ดครั้งแรกมาเป็นครู (ที่ไม่มีใครยอมสอนในการทำเห็ดของตนเองครั้งแรก) ถ้าคนที่สนใจทำเห็ดมาติดต่อซื้อก้อนเห็ดและขอความรู้เรื่องเห็ดก็จะสอนโดยไปสอนถึงสถานที่ของลูกค้า และตามไปดูแลอย่างใกล้ชิด จนต่อมาที่บ้านก็เป็นสถานที่ศึกษาดูงานของผู้สนใจทั่วไป รวมถึงโครงการหลวง ก็มาศึกษาวิธีการทำอย่างไรเห็ดถึงไม่เสีย

เคล็ดลับหรือเทคนิคในการทำเห็ด คือเตานึ่งเห็ดจะใช้ซังข้าวโพดเป็นเชื้อเพลิง เพราะจะได้ความร้อนคงที่ มีเกลวัดความร้อนเวลานึ่งก้อนเห็ด การเติมเชื้อเห็ดหรือเขี่ยเชื้อจะทำเวลากลางคืน ช่วงราว ๆ ตี ๓ เพาะอุณหภูมิจะคงที่ ถ้าทำในเวลากลางวันอากาศร้อน เห็ดจะเสีย เคยคิดกับตัวเองว่าทำเห็ดแล้วมีเสียบ้างยังได้กำไร ถ้าจะทำไม่ให้เห็ดเสียเลย จะมีกำไรมากแค่ไหน

ปัญหาในการทำฟาร์มเห็ดหอม
๑. ไม่มีความรู้เรื่องเตานึ่ง ทำให้ตอนเริ่มทำใหม่ ๆ นึ่งไม่สุก เห็ดเสีย
๒. เขี่ยเชื้อไม่เป็น

วิธีแก้ปัญหา/การหาวิธีลดต้นทุนการผลิต
๑. ศึกษาหาความรู้จากฟาร์มเห็ดนงนุช จังหวัดลำพูน
๒. ลองผิดลองถูกด้วยตัวเอง /หาประสบการณ์ด้วยตัวเอง
๓. ลดต้นทุนในการสร้างโรงเรือน คือใช้หญ้าคา และใบตองตึง ซึ่งเป็นวัสดุหาได้ในท้องถิ่น นำมาเป็นวัสดุในการทำหลังคาโรงเรือน ซึ่งทำให้ต้นทุนในการสร้างโรงเรือนลดลง ที่สำคัญ อุณหภูมิภายในโรงเรือนไม่สูง อากาศถ่ายเทสะดวก

ผลที่ได้รับ ต้นทุนในการผลิตลดลง ก้อนเห็ดไม่เน่า อยู่ทน ออกผลผลิตได้หลายรอบ จากเดิมกระตุ้นเห็ด ๔ ครั้งเห็ดจะเริ่มให้ผลผลิตน้อยลง หลังจากหาวิธีกระตุ้นได้สำเร็จ สามารถกระตุ้นได้นานถึง ๗ ครั้ง เก็บเห็ดได้นานถึง ๔ เดือน ผลผลิตได้มาก รายได้ก็เพิ่มขึ้น ปัจจุบัน ได้เพาะเห็ดชนิดอื่น ๆ ด้วย อาทิ เห็ดนางฟ้า เห็ดหูหนู

บอกความรู้สึก...สิ่งที่ได้เรียนรู้
จากเคยที่ล้มลุกคลุกคลานมาแล้ว ชีวิตล้มเหลวมาเกือบครึ่งชีวิต สามารถต่อสู้กับโรคมะเร็งในเม็ดเลือดที่เป็นอยู่ ผ่านมา ๗ ปีแล้ว ก็ประสบความสำเร็จในชีวิต สามารถควบคุมอาการของโรคมะเร็งได้ เป็นความภาคภูมิใจสูงสุดในชีวิต อนาคตจะขยายพื้นที่ทำกินที่มีอยู่ทำเกษตรทฤษฎีใหม่ เลี้ยงสัตว์ ปลูกพืช และทำให้เป็นศูนย์เรียนรู้ในชุมชนต่อไป...

พลังแห่งผู้เฒ่า...กลุ่มจักสานผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา..

2011-04-04T09:33:00.027+07:00

กลุ่มจักสานผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา
กิจกรรมเครือข่ายกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านปัญจะพัฒนา
หมู่ที่ ๑๑ ต.แม่สาว อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่

“...เป็นคนแก่..ไม่มีงานอะไรทำ ไม่มีใครจ้างทำงาน..”
“.. ถ้าอยู่บ้านก็เครียด ตาก็ไปทำนา..ลูกเต้าโตหมดแล้ว..”
“..อยู่บ้านก็เหงา...ไม่มีใครพูดด้วย..”

พ่อน้อยปัน ปัจจารี ประธานกลุ่มจักสานผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา ผู้เฒ่าวัย ๗๑ ปี กับดวงตาที่พร่ามัวด้วยโรคเบาหวาน ไม่มีเรี่ยวแรงพอจะไปจักตอกสานก๋วยได้อีก พ่อปันเล่าว่า “แต่ก่อนมาคนเฒ่าคนแก่ที่นี่ ก็ไม่มีอะไรทำ มีแต่แกและเพื่อนบ้านอีก ๒-๓ คนเท่านั้นที่มีรายได้จากการรับจ้างสานก๋วย(ตระกร้าใส่ผัก) ได้ใบละ ๔ บาท โดยต้องซื้อตอกสานก๋วย ในราคา ๔๐ บาทต่อเส้นตอก ๑,๐๐๐ เส้น และขายก๋วยให้กับพ่อค้าบ้านแม่ใจ
อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ..

ต่อลมหายใจ “ผู้เฒ่า” แห่งบ้านปัญจะพัฒนา
       ปี ๒๕๕๐ ผู้ใหญ่บ้านในสมัยนั้น(นายพิชัย ทรงรักษา) และประธานกลุ่มออมทรัพย์ฯ(ณฐพร ชัยชนะ)ได้ชักชวนให้ผู้เฒ่าผู้แก่ที่ไม่มีงานทำ รวมกลุ่มกันเป็น “กลุ่มจักสานผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา” ขึ้น โดยกระทรวงพัฒนาสังคมได้สนับสนุนเงินทุนจำนวน ๒๐,๐๐๐ บาท สำหรับจัดซื้อเครื่องจักตอก วัสดุอุปกรณ์ กลุ่มออมทรัพย์ฯได้สนับสนุนเงินทุนหมุนเวียนในกลุ่ม จำนวน ๒๐,๐๐๐ บาท และผู้ใหญ่บ้าน..สมาชิกอบต.แม่สาว ได้ประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้ชาวบ้าน คนหนุ่มสาวช่วยกันสร้างที่ทำงานของกลุ่มขึ้นในสวนของแม่บุญช่วย อินชัย ช่วงเริ่มต้นมีสมาชิก ๗-๘ คน ให้พ่อน้อยปัน ปัจจารีเป็นประธานกลุ่มมาจนถึงปัจจุบัน...

ร่วมด้วย...ช่วยผู้เฒ่า
          กลุ่มจักสานผู้สูงอายุฯ ถือเป็นกิจกรรมเครือข่ายของกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านปัญจะพัฒนา เพราะได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มออมทรัพย์ฯ ในเรื่องของเงินทุนหมุนเวียน การส่งเสริมให้กรรมการกลุ่มได้ไปศึกษาดูงาน การจัดหาวัสดุอุปกรณ์ และแหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ฯลฯ

            ทุกๆปี กลุ่มจักสานฯ ของผู้เฒ่าจะจัดกิจกรรมทอดผ้าป่า ตั้งองค์กฐิน ทำพิธีสืบชะตา ฯลฯ เพื่อรวบรวมเงินทุนในการซื้อที่ดิน และจัดสร้างอาคารที่ทำการของกลุ่ม โดยมีกลุ่มออมทรัพย์ฯสนับสนุน และในปี ๒๕๕๒ องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สาวได้สนับสนุนงบประมาณ ๑๙๗,๐๐๐ บาท สร้างอาคารเอนกประสงค์ประจำหมู่บ้าน และใช้เป็นที่ทำงานของกลุ่มจักสานฯมาจนทุกวันนี้

กว่าจะมาเป็น...ก๋วย...
พ่อปั๋น พ่อเสาร์ และสมาชิกกลุ่มอีก ๔-๕ คน จะไปหาซื้อไม้บง(บงกาย ต้นไผ่ชนิดหนึ่ง)เล่มละ ๒.๕๐-๕ บาท แล้วแต่ขนาด บางครั้งก็ซื้อเหมาเป็นกอ ช่วยกันตัด..ช่วยกันลาก...แล้วก็เอารถของประธานกลุ่มออมทรัพย์ฯ(น้องต่าย)ไปบรรทุกกลับมา

ผ่าไผ่บงเป็นซีกๆทิ้งตากแดดให้แห้ง ประมาณครึ่งวัน

เอามาแช่ในอ่างน้ำเพื่อให้เนื้อไม้นิ่ม ตรง ไม่งอ

นำมาใส่ใน “เครื่องร่อน”(เครื่องจักตอก)จากไผ่บง ๑ ซีก ผ่านเครื่องจักตอกได้ ๒-๘ เส้น(ตอก)

เริ่มนำเส้นตอกมาสานเป็นฐานตระกร้า(ก่อก้นก๋วย)

สาน...เป็น..ตระกร้า(ก๋วย..ใส่ผัก)

ขั้นเม้มปาก(ก๋วย)เป็นขั้นตอนสุดท้าย

**นำก๋วยมาซ้อนกันทีละ ๕๐ ใบ เข้าเครื่องอัด ซ้อนกันให้แน่น เก็บเข้าโรงเก็บ เพื่อรอขายให้พ่อค้าต่อไป

รวมพลัง...ผู้เฒ่าปัญจะพัฒนา
มาทำกันตามหน้าที่ จักตอก...สานตระกร้า...สานก้นตระกร้า...ขึ้นก๋วย ฯลฯ “ใครมาทำกี่วันก็ได้เงินตามนั้น ขายได้เมื่อไหร่ก็จะแบ่งเงินกัน ปกติราคาขายอยู่ที่ ๓.๕๐-๕ บาท/เข่ง ช่วงกลางพรรษาฝนตกเยอะ พืชผักไม่ค่อยมี ราคาเข่งก็จะลดลง..กลุ่มออมทรัพย์ฯจะเป็นคนประสานพ่อค้าส่งขายตามสั่งเยอะที่สุดถึง ๔-๕ พันเข่ง” พ่อปั๋น จิโนวรรณ อายุ ๖๕ ปีเล่าให้ฟัง...
อยู่บ้านพ่อปั๋นสานสุ่มไก่ได้ แต่สานก๋วยนั้น ต้องมาหัดสานกับแม่ติ๊บ ธนูสิทธิ์ ใช้เวลาเพียงครึ่งวันพ่อปั๋นก็สามารถสานเข่งส่งได้เลย..

แต่ละคน ทำได้ทุกหน้าที่ แต่ ผู้ชายจะเป็นคนจักไม้ไผ่ ไม้หมดก็ไปสาน ไปเม้ม

"ไม่มีคนไปตัดไม้(ไผ่บง..) คนหนุ่มๆเขาไม่ทำ..เพราะทำงานอย่างอื่นได้เงินมากกว่า” พ่อปั๋นกับพรรคพวก(ผู้เฒ่า)ต้องไปตัดกันเอง กลุ่มฯใช้เงินทุนของกลุ่มจ้างเป็นค่าแรง ๑๒๐ บาท/วัน/คน

กลุ่มจักสานของผู้เฒ่าปัญจะพัฒนา จะช่วยกันสานก๋วยทุกวัน แต่ละครั้ง รวบรวมให้ได้หลายพันเข่ง(๓-๔ พันใบ) จึงจะขาย เมื่อขายได้จะหักเงินไว้ ๕ เปอร์เซ็นต์เข้าเป็นทุนของกลุ่มทุกครั้ง ที่เหลือก็เอามาแบ่งกัน ตามแต่ว่าใครมาสานกี่วัน

เสียงเพรียก...จากหัวใจผู้เฒ่าปัญจะพัฒนา
กลุ่มจักสานฯของผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา เกิดขึ้นได้จากการดูแลช่วยเหลือของลูกหลาน...ชาวบ้านทุกคน โดยเฉพาะผู้ใหญ่บ้านและกลุ่มออมทรัพย์ฯบ้านปัญจะพัฒนา วันนี้ ผู้สูงอายุมีรายได้ ไม่ต้องรบกวนลูกหลาน..ลูกเต้าต้องเสาะหา..ต้องทำมาหาเลี้ยงครอบครัวของเขา...อยู่บ้านก็เหงา..ไม่มีใครพูดด้วย อยู่ที่นี่ จ๊อกๆ แจ๊กๆ...ไข้หัวกั๋น(หัวเราะกัน)..เพลินไป..ถ้ามีภาระก็มาเอาตอกไปนั่งสานที่บ้านได้...

วันนี้เงินทุน(กองกลาง)ของกลุ่มถูกใช้ไปเป็นค่าจ้างตัดไม้ไผ่มาทำก๋วย หรือซื้อไผ่เป็นเล่มๆ ใช้เป็นค่าซ่อมเครื่องจักร ค่าไฟฟ้า ฯลฯ

“ปัจจัย(เงินทุน)ร่อยหรอไปทุกวัน..เครื่องจักรตอก ๒ เครื่องไม่เพียงพอต่อความต้องการ เพราะถ้าไม่รีบเอาไม้เข้าร่อน ไม้ก็จะแห้งแข็งไป” เป็นคำเปรยๆของกลุ่มผู้เฒ่า ที่อยากเห็น อยากให้กลุ่มจักสานผู้สูงอายุบ้านปัญจะพัฒนา อยู่เคียงคู่กับพวกเขาตลอดไป...

บันทึก/เรียบเรียง...อัญชลี ป่งแก้ว

จัดพิมพ์/จัดเรียง..ชูชาติ บุญธรรม

ถ่ายภาพประกอบ ธนาศักดิ์ เตชะวงศ์

....30 มีนาคม 2554

ทบทวนแผนพัฒนาชุมชนบ้านปง....โครงการยกระดับคุณภาพชีวิตหมู่บ้านและชุมชนแบบมีส่วนร่วม

2011-03-23T20:22:00.009+07:00

ประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาชุมชนบ้านปง (แผนชุมชน) จันทร์ที่ 27 มี.ค. 54 ที่สำนักงานฝ่ายป่าไม้ห้วยลาน..ศูนย์ฯลำปางได้รับเชิญให้ไปช่วยจัดกระบวนการ เพื่อทบทวนแผนชุมชนของบ้านปง หมู่ที่ 8 ตำบลห้วยลาน อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ เน้นในประเด็นการวางแผนพัฒนาเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ โดยมีคณะอาจารย์จากมหาวิทยาลัยราชมงคลฯ เป็นเจ้าของเรื่อง..ตามโครงการยกระดับคุณภาพชีวิตหมู่บ้าน/ชุมชนแบบมีส่วนร่วมกระบวนการที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนดึงเอาความรู้ความคิดความเห็นออกมาจากกลุ่มแกนนำหมู่บ้าน..
1. สร้างความคุ้นเคย และหาข้อมูลชุมชน ด้วยการให้ช่วยกันวาดแผนผังหมู่บ้านคร่าวๆ และช่วยกันเติมว่า ใครทำอะไร อยู่ตรงไหนบ้าง มีกลุ่ม/กิจกรรมต่างๆ ทรัพยากร แหล่งท่องเที่ยวตรงไหน...ให้มองเห็นภาพรวมของชุมชน
2. แนะนำตัว ชวนคุยให้เห็นความสำคัญว่าวันนี้จะมาทำอะไรกัน ..ควรมีการทบทวนแผนชุมชนให้เหมาะสมหรือไม่ แผนเป็นความคิดความต้องการที่เกิดจากพวกเรา จากชาวบ้านมีส่วนร่วมอย่างไรมากน้อยขนาดไหน..วันนี้ เพื่อให้ไปสู่หมู่บ้านท่องเที่ยว การพูดคุยกันในเวลาสั้นๆ อาจทำได้ไม่ครอบคลุม แต่ก็ชี้ให้เห็นว่า แผนงาน/กิจกรรม ที่เราวางไว้ เกิดจาก/เป็นความต้องการของชุมชนจริงๆ
3. ขอตัวแทน หรือผู้อาวุโส ช่วยเล่าพัฒนาการของหมู่บ้าน ..ตั้งแต่อดีต...มาถึงปัจจุบัน ในรูปของ Time Line ให้เห็นสถานการณ์ที่มากระทบและผลที่เกิดขึ้น เพื่อให้เห็นภาพรวมของชุมชน ..ตั้งคำถามเพิ่มเติม..ช่วยกันเติมในเรื่องอื่นๆ เช่นปฏิทินประเพณีวัฒนธรรม กิจกรรม งานอาชีพ ทรัพยากรพืชพันธุ์สมุนไพรในแต่ละเดือน เป็นต้น
4. จากที่ช่วยกันเล่า.. เห็นพัฒนาการร่วมกัน ตั้งคำถามในประเด็นต่อไปว่า..อะไรเป็นจุดแข็งของเรา(บ้านปงมีของดีอะไรบ้าง..เป็นสิ่งดีๆภาคภูมิใจฯลฯ) อะไรเป็นจุดอ่อน..เป็นปัญหาหรือยังไม่ถูกใจ อยากแก้ไข..แล้วมีใครหรือเรื่องอะไรที่มาสนับสนุน มาเอื้อประโยชน์ให้ชุมชนบ้าง(โอกาส)..ประเด็นสุดท้ายคือข้อจำกัด อุปสรรค สิ่งคุกคามจากภายนอกชุมชนมีอะไรบ้าง...(ชวนวิเคราะห์ศักยภาพของชุมชน ..)
5. ร่วมกันวางเป้าหมาย.. ด้วยคำถามอยากเห็นบ้านปงเป็นอย่างไรใน 5-10 ปีข้างหน้า(อนาคต) ...ให้คิดภาพและถามเอาคำตอบทีละคน เก็บประเด็นขึ้นฟลิปชาร์ท..เชื่อมโยงเป็นภาพใหญ่สู่เป้าหมายคือ "เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิง..."
6. แล้วจะต้องทำอย่างไรบ้าง? ...เพื่อไปสู่เป้าหมายคือ หมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์นั้น..ชวนกันคิดแนวทาง วิธีการ บางคนเสนอเป็นกิจกรรมเป็นโครงการ..(พัฒนาแหล่งท่องเที่ยว/ฟื้นฟูวัฒนธรรม/ปรับปรุงสิ่งแวดล้อม/ภูมิทัศน์/รวบรวม/สืบทอดภูมิปัญญา /ถอดองค์ความรู้/มีไกด์ชุมชน/ทำ Home Stay....)
7. ช่วยกำหนดว่าเรื่องใดจะทำได้ตั้งแต่เมื่อไร..ต้องอะไรบ้าง = กิจกรรม/โครงการ
ออกมาเป็น..แผนระยะสั้น (แผนปี)   ระยะปลานกลาง( แผน2ปี) แผนระยะยาว..  ช่วยกันเพิ่มเติมกิจกรรม/โครงการให้ครอบคลุม เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้...
    สรุปเชื่อมโยงให้ข้อคิด..
        - แผนชุมชน เป็นแผนชีวิตของชุมชนเอง ไม่ใช่แผนที่เป็นเพียงเอกสารที่ทำขึ้นเพื่อของงบประมาณเพียงอย่างเดียว แต่ให้การวางแผนของชุมชนเป็นเงื่อนไขให้ได้คิดได้แลกเปลี่ยนวางแผนร่วมกัน..จึงต้องมีการทบทวนและปรับให้เหมาะสมได้ตลอด
        - ชุมชนต้องมี เจ้าภาพ รับผิดชอบแต่ละกิจกรรม ซึ่งเป็นแฟนพันธุ์แท้ ในแต่ละเรื่องแต่ละด้าน จึงจะเคลื่อนงานไปได้
         -ควรมานั่งคุยกันในแต่ละเรื่อง/ด้าน เพื่อวางแผนการทำงานกันต่อไป(ควรจะต้องมีการพูดคุยกันแบบนี้อีกหลายๆเวทีในหมู่บ้าน..ตรงนี้ถูกเสนอออกมาจากเวที)..แผนชุมชนของบ้านปง ..จะไปสู่เป้าหมาย/ความฝันได้อย่างแน่นอน ถ้าเป้าหมายนั้นเป็นฝันร่วมของคนบ้างปง...
                                                                                              บันทึกกระบวนการ...24 มีนาคม 2554

ฤางานของโบรกเกอร์การพัฒนา จะมีความหมายแค่คนเป็นนักการเมืองและนักธุรกิจ ?

2011-03-01T13:03:00.002+07:00

                  ในการดำเนินงานพัฒนาชุมชน การสร้างและพัฒนาเครือข่ายหรือการพัฒนาภาคีการพัฒนา นับเป็นเทคนิค หรือวิธีการอย่างหนึงของการทำงานพัฒนาชุมชนยุคใหม่ที่มีความสำคัญมาก เนื่องจากว่า ในการพัฒนาสังคมและชุมชน เราไม่สามารถทำงานต่างๆ ให้สำเร็จด้วยดีได้โดยลำพังหน่วยงานเดียว แต่อาจต้องทำงานร่วมมือกันอย่างบูรณาการ เพื่อให้งานการพัฒนาถึงเป้าหมายร่วมกัน การพัฒนาสมัยใหม่ เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน ในบางครั้งจึงต้องทำหน้าที่เป็น “Broker” หรือเป็น “Lobbyist”.ด้วย ซึ่งคำนี้ มีนัยความหมายที่กว้างลึกกว่าบทบาทการเป็น “นักเชื่อมประสาน” ดังที่เราเคยปฏิบัติกันสืบมา

                   ที่นำเสนอต่อไปนี้ เป็นวงจรของการทำงาน ลักษณะนักเชื่อมประสานแบบหนึ่ง ที่เรียกง่ายๆ ติดปากเป็นภาษาไทยแล้วว่า “โบรกเกอร์” หรือ “ล็อบบี้ยิสต์” การพัฒนา ซึ่งได้แปล/เรียบเรียงจากบางส่วนของหนังสือชื่อ “The Brokering Guidebook Navigating Effective SustainableDevelopment Partnerships”ที่มีการจัดพิมพ์เผยแพร่ โดยองค์กรระหว่างประเทศ

                    ลองดูกระบวนการ ขั้นตอน หรือวงจรของการสร้างและพัฒนาเครือข่ายหรือสร้างภาคีการพัฒนาเหล่านี้ดูสิ ว่าแตกต่างจากสิ่งที่เราเคยทำหรือไม่

ขั้นตอนที่ ๑ กำหนดขอบเขตงาน ทบทวนปัญหา หรือสิ่งที่ต้องการทำ เก็บรวบรวมข้อมูล ปรึกษาผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกับหน่วยงานสำคัญภายนอกท่าดว่าจะร่วมภาคี พร้อมกำหนดแนวคิดกว้างๆ ที่จะทำหรือขับเคลื่อน

ขั้นตอนที่ ๒ ค้นหาและกำหนดผู้ที่จะเข้าเป็นภาคี ด้วยการเชิญชวน จูงใจให้เข้าร่วมทำงานขั้นตอนที่ ๓ สร้างหลักการร่วม ให้สมาชิกจากแหล่งต่างๆ ช่วยกันเป้าหมาย วัตถุประสงค์ หลักการสำคัญ ที่จะทำให้เกิดความร่วมมือในการทำงาน

ขั้นตอนที่ ๔ วางแผนงาน ให้ภาคีร่วมวางแผนกิจกรรม และกำหนดแนวทางความร่วมมือในกิจกรรมต่างๆ

ขั้นตอนที่ ๕ บริหารจัดการ ในขั้นตอนนี้ ให้สมาชิกภาคีพัฒนาจัดโครงสร้างคณะทำงาน และแนวทางความร่วมมือต่อกัน จากระยะสั้น สู่ระยะยาว

ขั้นตอนที่ ๖ จัดหาทรัพยากรทำงาน สมาชิกภาคีและผู้สนับสนุนอื่นๆ ร่วมระดมเงิน และสิ่งที่มิใช่ตัวเงินเพื่อใช้ในการดำเนินงาน

ขั้นตอนที่ ๗ ปฏิบัติการการอยู่ร่วมภาคี เมื่อมีทรัพยากร และทุกคนได้ทราบถึงรายละเอียดของกิจกรรมที่ได้ตกลงทำร่วมกันแล้ว ให้ดำเนินการตามห้วงเวลาที่กำหนดร่วมกัน และควรทำกิจกรรมเริ่มแรก ที่มีความเป็นไปได้สูง

ขั้นตอนที่ ๘ ตรวจสอบความสำเร็จ วัดและประเมินความสำเร็จการทำงาน ดูผลกระทบ และประสิทธิภาพของการทำงาน พร้อมตรวจสอบว่า แต่ละภาคีได้บรรลุเป้าหมาย ที่ต้องการ หรือไม่

ขั้นตอนที่ ๙ ตรวจสอบผลการทำงาน ขั้นตอนนี้เพื่อดูว่าการทำงานร่วมภาคี มีผลกระทบต่อองค์กรของสมาชิกที่เข้าร่วมภาคี หรือไม่ เพียงใด เพื่อดูว่ามีหน่วยงานภาคีใดที่จำเป็นต้องถอนตัวออกไป หรือหน่วยงานภาคีใด ที่จะเข้าร่วม

ขั้นตอนที่ ๑๐ ทบทวนบทบาทภาคีพัฒนา พิจารณาแผนงาน โครงการต่างๆ โดยใช้พื้นฐานประสบการณ์ของแต่ละฝ่าย หรือแต่ละภาคี

ขั้นตอนที่ ๑๑ สร้างความเข้มแข็งสู่ความเป็นสถาบัน สร้างและพัฒนาโครงสร้าง หรือกลไกทำงานให้เหมาะสมยิ่งขึ้น เพื่อให้มั่นใจมีความร่วมมือที่ดี แข็งขันต่อเนื่อง

ขั้นตอนที่ ๑๒ สร้างความยั่งยืนหรือต่อเนื่อง ทั้งนี้จะยุติกิจกรรม หรือทำต่อก็ได้ บนพื้นฐานข้อตกลงที่ทุกฝ่ายพอใจ และ/หรือทบทวนบทบาท กำหนดบทบาทใหม่อีก เพื่อเข้าสู่วงจรการทำงานใหม่

           ถึงเพื่อนๆ... ผมส่งบทเขียน...แปลและเรียบเรียงมาพร้อมนี้ เป็นเรื่องของเทคนิคการสร้างเครือข่ายและภาคึการพัฒนาของฝรั่ง ซึ่งแสดงให้เห็นวงจรของการดำเนินงานว่าเขามีเทคนิค วิธีการทำอย่างไร เป็น หนังสือของเจ้าหน้าที่องค์การสหประชาชาติ ที่ไปอบรมที่เจนีวา เพื่อนส่งมาให้อ่านศึกษา เลยถอดความบางส่วนมา เห็นเขตกำลังจะอบรม พูดถึงเรื่องนี้อยู่บ้าง จึงส่งเรื่องนี้มาให้พิจารณาครับ เขียนไว้ เพื่อลงเคเอ็ม...
                                                                                           บุญส่ง เวศยาสิรินทร์
                                                                                                 28 ก.พ.2554

คิดวางแผนอย่างไร?จึงเป็นเชิงยุทธศาสตร์(บุญส่ง เวศยาสิรินทร์)

2011-02-21T13:03:00.004+07:00

คิดวางแผนอย่างไรจึงเป็นเชิงยุทธศาสตร์: ตัวอย่างเล็กๆ สำหรับพัฒนาชุมชน
              การคิดหรือวางแผนที่เรียกว่า การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Planning) นั้น มิใช่เป็นเพียงวาทะกรรมการพัฒนาของใครคนใดคนหนึ่ง หากแต่ เป็นเรื่องของความพยายามของคนทุกคนที่จะทำให้คนทุกคนในองค์กร หันมาสนใจสถานการณ์ ปรากฏการณ์ ข้อเท็จจริงขององค์กรอย่างรอบด้าน เพื่อให้สามารถวิเคราะห์หรือมองทะลุถึงเหตุและผลของปัญหาความต้องการ และขับเคลื่อนองค์กรให้ไปถึงเป้าหมายสุดท้าย ในห้วงเวลาหนึ่งที่คนในองค์กรต้องการ หรือวาดฝันไว้

             สิ่งที่ต้องการ หรือความวาดฝันนั้น แม้จะไปถึงบ้างไม่ถึงบ้าง ก็ไม่เป็นไร ขอเพียงให้ทุกคนได้มีพันธะสัญญา (Commitment) ร่วมกัน ได้มีการติดตามประเมินผลการกระทำ เพื่อให้ทราบสภาพอุปสรรคปัญหานั้นไว้เพื่อแก้ไขต่อไป สิ่งสำคัญขอให้กระบวนการของการร่วมแรงร่วมใจของคนในองค์กรเช่นนี้สามารถดำเนินการไปอย่างต่อเนื่อง เมื่อถึงระยะเวลาหนึ่ง เช่น หกเดือน หนึ่งปี สองปี ก็มีการทบทวนการทำงานร่วมกัน

               การคิดและทำงานเชิงยุทธศาสตร์ หรือเป็นเชิงรุก จึงมิใช่แค่การทำงานแบบรูทีน ที่อาศัยคำสั่งการ หรือชี้นำ หรืออาศัยพิมพ์เขียวจากหน่วยเหนือแต่ประการเดียว แต่ยังเป็นการคิดวางแผน ที่เน้นการพัฒนาที่มองเห็นองค์กรมีชีวิต เพราะประกอบด้วยผู้คนซึ่งมีชีวิตจิตใจ และมีความสามารถที่หลากหลาย และพร้อมที่จะถูกดึงมาใช้ประโยชน์ เพื่อองค์กรมากกว่า

                กระบวนการของการคิดและทำงานเชิงยุทธศาสตร์ที่กล่าวนี้ จึงมิใช่การทำงานเป็นแท่งๆหรือแท่งใครแท่งมัน โดยยึดติดกับโครงสร้าง เงื่อนไข ที่แข็ง ปราศจากความยืดหยุ่น ขาดการทำงานอย่างบูรณาการกัน

                 กรอบความคิดต่อไปนี้ เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ผู้เขียนได้พยายาม ทดลองแสดงให้เห็นว่า หากเราต้องการ ที่เดินทางให้ไปถึงเป้าหมายสูงสุดอย่างน้อยในระดับหนึ่ง และระยะเวลาหนึ่ง เราจะต้องคำนึงถึงเรื่องอะไรบ้างจากกรณีการวางแผนยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนของจังหวัดเชียงราย ซึ่งขออนุญาตนำมาเป็นตัวอย่าง ณ ที่นี้ สิ่งที่นำเสนอ คงพอเป็นตัวอย่างเล็กๆ สำหรับผู้คนที่สนใจได้บ้างไม่มากก็น้อย ในอันที่จะแหวกออกจากวังวนของงานรูทีน หรือการทำงานแบบเดิมๆ เพื่อให้กลายเป็นกระบวนงานที่มีความหมาย สนุกและการเรียนรู้ร่วมกัน...........

วิเคราะห์แนวทางการขับเคลื่อนโครงการสู่ “ เศรษฐกิจสร้างสรรค์

สวรรค์เมืองเชียงราย” เพื่อเตรียมเฉลิมฉลอง750 ปี เมืองเชียงราย สำหรับปีงบฯ ๒๕๕๔

บุญส่ง เวศยาสิรินทร์ : เขียน/วิเคราะห์

นงลักษณ์ หล้าคำแก้ว (นศ.ฝึกงานฯ) : จัดทำรูปแบบนำเสนอ
วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2554 กลุ่มงานสารสนเทศการพัฒนาชุมชนจังหวัดเชียงราย

ส่งเสริมการจัดการและใช้ประโยชน์ศูนย์เรียนรู้ชุมชน..เพื่อเพิ่มมูลค่าการเรียนรู้ตลอดชีวิต

2011-02-09T14:09:00.009+07:00

            ศูนย์ฯลำปาง กำหนดดำเนินการ "การส่งเสริมการจัดการและใช้ประโยชน์ศูนย์เรียนรู้ชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าการเรียนรู้ตลอดชีวิต ระหว่างวันที่ 2 - 4 มีนาคม 2554 ณ ที่ตั้งศูนย์ฯลำปาง
            โครงการมีวัตถุประสงค์..เพื่อ..
               1.พัฒนาศูนย์เรียนรู้ชุมชนให้เป็นศูนย์ฯ ที่มีชีวิต
               2.สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้ ตามความต้องการของประชาชน
               3.เพื่อให้ทีมนักจัดการความรู้ สามารถจัดการความรู้ให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชน
               4.เพื่อให้ศูนย์เรียนรู้ชุมชน เป็นแหล่งที่ประชาชนเข้ามาเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
กลุ่มเป้าหมายที่จะมาเข้าร่วมโครงการ 48 คน..
        1.ศรช. จังหวัดละ 1 แห่ง จาก 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน)
       *    เป็น ประธานและกรรมการ ศรช. จำนวน 3 คน
      **   นักจัดการความรู้ชุมชน จำนวน 2 คน
และ 2. นักวิชาการพัฒนาชุมชนจังหวัด 8 จังหวัดๆละ 1 คน

ประชุมเตรียมงานฯ ศรช. ครั้งที่ 1 (อังคารที่ 8 กุมภาพันธ์ 2554..)

          *ทำความเข้าใจโครงการและวัตถุประสงค์ร่วมกัน
          *ศึกษาหลักสูตรจากกรมฯ+ปรับหลักสูตรให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย
          *มอบหมายเจ้าภาพรายวิชาจัดทำแผนการสอนนำเสนอในการนัดหมาย
            ทีมงานครั้งต่อไป

เตรียมหลักสูตร+ทีมวิทยากร ศรช. ครั้งที่ 2 ( 17 ก.พ.2554)

       +ทีมวิทยากร(เจ้าภาพรายวิชา) นำเสนอกระบวนการ ขั้นตอนรายละเอียดของแต่ละวิชา
       +แลกเปลี่ยน ซักถาม แนะนำเพิ่มเติม..เป็นการทำความเข้าใจร่วมกันทั้งหมด
       +เตรียมทีมงาน แบ่งงาน เตรียมสื่อ/วัสดุอุปกรณ์ที่ต้องใช้ และ
       +เจ้าภาพรายวิชาเตรียมเอกสารประกอบ(ความรู้ที่จำเป็นหรือที่เกี่ยวข้อง)
       +มีเจ้าภาพรวบรวม ออกแบบ จัดทำเอกสารประกอบ

นำเสนอรายละเอียด/กระบวนการรายวิชา (ครั้งที่ 3 25 ก.พ.2554)
*กระบวนทัศน์ ศรช.
*ความสำคัญของ ศรช.
*ถอดบทเรียนการทำงาน ศรช. 8 จังหวัด 14 ศูนย์เรียนรู้
*บทบาทนักจัดการความรู้ใน ศรช.
*ฝึกปฏิบัติการถอดองค์ความรู้ของนักจัดการความรู้
*แนวทางส่งเสริมการใช้ประโยชน์จาก ศรช.
*สร้างเครือข่ายและบูรณาการศูนย์เรียนรู้ชุมชน

เก็บตกหลังห้อง..อบรมผู้นำ

2011-01-17T22:15:00.003+07:00

พวกเราผู้นำหนอ ทำงานเพื่อใครกันเล่า...

ขอบอกเบาๆ งานเราจดจำไม่ไหว
งานรัฐงานราษฎร์ ช่วยชาติดาษดื่นทั่วไป
ถึงแม้เหน็ดเหนื่อยแค่ไหน ไม่หวังกำไรเป็นค่าตอบแทน
สิ่งใดงานใดข้องขัด เราช่วยกันขจัดมลายหายสิ้น
เพียงฟ้าเพียงดิน..เราช่วยกันจนสิ้น...
( เสียงฮัมเพลงอยู่หลังห้องอบรม..ของป้าสุรินทร์ กลัดทอง
21 บ้านสันป่าสัก หมู่ที่ 2 ต.ใหม่พัฒนา อ.เกาะคา จ.ลำปาง
สตรีดีเด่นจังหวัดลำปาง รุ่นที่ 10 โทร.083-3198641 )

ค่าว..พระคุณพ่อ..(ผู้นำชุมชน..เย็น ปันก้อนแก้ว)

2010-12-20T11:05:00.001+07:00

พระคุณของพ่อ...
ค่าวของ...พ่อหน้อยเย็น ปันก้อนแก้ว 279 หมืที่ 6 บ้านศรีโพธิ์ทอง ต.ศรีโพธิ์เงิน อ.ป่าแดด จ.เชียงราย

พระคุณป้อนั้น มีนักเหลือหลาย ยากจะบรรยาย หื้อเสี้ยงหมดเจ้า...
ขอหื้อทุกคนตี้เป๋นลูก กึ๊ดถึงป้อเฮาหื้อนัก..
ตอบแทนบุญคุณ ตอบแทนความฮักตี้ป้อก่อเกื้อเฮามา..
ตี้อยู่ไกล๋ หมั่นไปแอ่วหา ยามพ่อชรา ต้องคอยผ่อเฝ้า
ดูแลก๋านกิ๋น ก๋านอยู่คนเฒ่า เหมือนเปิ้นเลี้ยงเฮามา
ก่อนนั้นเปิ้นเจ็บแข้งขา อาสาบีบกั้น..ถามเจ็บไหนฮั้น..ตั๊ดใด..
แสดงความฮัก เป๋นกำลังใจ๋ หมั่นไปเยี่ยมใจ๋ เปิ้นเหี๋ยซักหน้อย
อย่าละเปิ้นหมอง เหงาหงอยเศร้าสร้อย ตั้งต๋ารอคอย..ใคร่ป๊บ..

วันที่ 5 ธันวา..เวียนมาครอบครบ อย่าหลบหนีหน้าเน่อนาย
เพราะว่าวันนี้ มันมีความหมาย..ชายญิงจ๋ำไว้ตวย
ยกหื้อเป๋นวันพ่อบังเกิดเกล้า ของชาวไทยนี้แล..
ลูกอยู่ใกล้ไกล๋ โปรดได้ไปแวะแอ่วหาป้อเจ้าซักวัน
ไปกราบนบน้อม พร้อมนำของขวัญไปมอบ กำนันหื้อกับป้อเจ้า
กตัญญุต๋าผู้บังเกิดเกล้า เป๋นมงคลเฮายิ่งนัก

ร้อยคำอวยพร บ่เต้าหนึ่งวรรค..ของคำป้ออู้อวยชัย
เพราะพรพ่อนั้น กลั่นจากดวงใจ๋...ฮู้สึกจาใดจะว่าอย่างอั้น..
ร้อยฮักจากไผ๋..ไหนจะเตี้ยงหมั้น เต้าดวงชีวันป้อฮัก..
จะกี่สิบปี๋ บ่มีแปรพักตร์..ยังฮักลูกเต้า..บ่อคลาย..
ถึงลูกจะฮ้าย..เลวทรามเสียหาย บ่คิดทำลาย หื้อได้หมองเศร้า
ป้อแม่คือพรหมพระของลูกเต้า จริงใจ๋ต่อเฮาเป๋นนิตย์
ค่าวล้านนา..ตั๋วข้าแต่งคิด แม้ผิดมากถ้อยกำใด เต้านี้สู่กั๋นฟังก่อนแหละนายเฮย....

บันทึก...เสาร์ 18 ธ.ค.2553 ..ช่วงฝึกปฏิบัติ..ฝึกพูดในวิชาเสริมสร้างบุคลิกภาพผู้นำชุมชน ตำบลศรีโพธิ์เงิน (17-19 ธ.ค.2553 )